Archive for χριστιανικη αγαπη

Η ομορφιά της καλοσύνης – α’ μέρος

Posted in Uncategorized with tags , , , , , , , , , on September 19, 2015 by anazhtitis

h-omorfia-ths-kalosunhs-1

Πέρα από τις ομορφιές που συλλαμβάνουν οι αισθήσεις μας, υπάρχει μια άλλη, πιο πολύτιμη. Η Καλοσύνη. Το όνομά της θα πει ομορφιά: μια ομορφιά αλλοιώτικη, άϋλη, που έχει πηγή την ανθρώπινη καρδιά, που βγήκε από τα χέρια του Θεού πανέμορφη.

Στην αρχαία Ελλάδα το πρότυπο του τέλειου άνδρα ήταν ο «καλός καγαθός» (= ο όμορφος στο σώμα και γενναίος στην ψυχή). Στην αρχαία Ελληνική γλώσσα, η λέξη καλός σημαίνει όμορφος στην εμφάνιση, ωραίος. Στη Νέα Ελληνική, αργότερα, η λέξη καλός πήρε τη σημασία: αγαθός, ενάρετος.

h-omorfia-ths-kalosunhs-3

Στην αρχαία Ελλάδα δεν υπάρχει η λέξη καλωσύνη, αλλά η λέξη ευπροσηγορία (= καταδεκτικότητα). Ευπροσήγορος είναι αυτός που προσφωνεί κάποιον με φιλοφρόνηση, ο προσηνής, ο ομιλητικός, ο ευγενής, ο πράος, ο ευμενής.

Η Καλοσύνη, όπως τη συναντάμε στους πατέρες του Αγίου Όρους και τους μοναχούς είναι πλούσια αρετή. Εμπεριέχει πολλές αρετές. Την αγαθοσύνη, τη χρηστότητα, την πραότητα, τη φιλαλληλία, την ευποιΐα, την ευεργεσία.

Η Καλοσύνη είναι «η μητρική γλώσσα» όχι μόνο των μοναχών αλλά όλων των ανθρώπων. Όλοι καταλαβαίνουν τη γλώσσα της καλοσύνης, της αγάπης, της ευεργεσίας. Ο Δημιουργός έπλασε την ψυχή του ανθρώπου πανέμορφη, καλή, αγαθή. Η αμαρτία την ασχήμισε. Η επαναφορά της στην καλοσύνη της έδωσε μια ουράνια ομορφιά και ακτινοβολία. Η καλοσύνη είναι «η πνοή του Θεού» μέσα μας. Τροφοδοτείται και καρποφορεί, όταν βρίσκεται σε άμεση επαφή με την πηγή της Αγάπης, το Θεό. Σ’ αυτό το σύνδεσμο η ανθρώπινη καλοσύνη παίρνει ένα βαθύ περιεχόμενο, το πνευματικό της περιεχόμενο, που ανυψώνει τη ζωή σε ζωή αγάπης.

Είτε κοιτάμε το πρόσωπο ενός μοναχού του Αγίου Όρους, είτε ενός απλού ανθρώπου, η καλοσύνη είναι ομορφιά. «Η ομορφιά δεν έγκειται τόσο στα χαρακτηριστικά του προσώπου, αλλά στην έκφραση του προσώπου, όπου διαφαίνεται η ψυχή. Ένα κατσουφιασμένο πρόσωπο είναι πάντοτε άσχημο. Το χαμόγελο της καλοσύνης μεταμορφώνει και φωτίζει τα πιο άχαρα χαρακτηριστικά. Μοιάζει με τη μαγεία του φωτός σ’ ένα τοπίο, που φαινόταν κοινό και τώρα σε συναρπάζει και σε σκλαβώνει με τη γλυκύτητα της φιλοξενίας του. Ο εγωϊσμός, σκληραίνει τα χαρακτηριστικά, ενώ η καλοσύνη τα λαμπρύνει, τα θερμαίνει, τα εξαγνίζει. Να ασχολείσαι περισσότερο με τους άλλους, παρά με τον εαυτό σου. Να το μυστικό της ομορφιάς».

h-omorfia-ths-kalosunhs-2

Ειδικά στο Άγιον Όρος η καλοσύνη είναι αχώριστη με την ταπεινοφροσύνη. Αυτή που δεν ζητά τίποτε και που σκέπτεται ότι δεν είναι το κέντρο του κόσμου. Η καλοσύνη δεν είναι δειλία, ούτε αδιαφορία στ’ άσχημα πράγματα που γίνονται. Δεν είναι ανεκτική σ’ όλα τα λόγια και σ’ όλες τις πράξεις. Δεν είναι επιείκια στα σφάλματα των άλλων. Είναι μια πράξη ευμένειας προς τους άλλους. Διακρίνει τις δυνατότητές τους. Βλέπει όχι μόνο αυτό που είναι οι άλλοι, αλλά και αυτό που θα μπορούσαν να είναι. Δεν πολεμά, ούτε καταστρέφει, δείχνει εμπιστοσύνη. Δέχεται την παρουσία των άλλων και μπορεί να συνοικήσει ψυχικά. Ο άνθρωπος της καλοσύνης είναι ειρηνικός με τον εαυτό του. Βλέπει στον άλλο το καλό και χαίρεται γι’ αυτό ή την αδυναμία και τρέχει να δώσει βοήθεια.

Στην καλοσύνη υπάρχει και ένα άλλο «οργανικό στοιχείο», το φως. Η ζωή του Ορθόδοξου Πνεύματος είναι αδύνατη εκεί που δεν υπάρχει η γλυκύτητα της καλοσύνης. Η πικρία, η οξύτητα, η αγριότητα είναι δείγμα άρρωστου εγωϊσμού. «Η καλοσύνη είναι θυγατέρα του φωτός». Επιτρέπει στους ανθρώπους να ζουν ειρηνικά ο ένας κοντά στον άλλον, χωρίς να βλάπτουν, με σεβασμό και ευγένεια.

Η καλοσύνη συνδέεται με τη χριστιανική αγάπη. Εκδηλώνεται με πράξεις φιλαλληλίας, αλληλεγγύης και ανθρωπισμού. Όπως η αγάπη, έτσι και η καλοσύνη απορρέει από την ελεύθερη προαίρεση, χωρίς κανένα εξαναγκασμό υλικό ή ηθικό. Δεν απορρέει από το φόβο. Είναι ανιδιοτελής, απαλλαγμένη από κάθε σκοπιμότητα ή υστεροβουλία ή ελπίδα ανταπόδωσης. Δεν υπενθυμίζει στον ευεργετούμενο την ευεργεσία. Το πνεύμα αυτό εκφράζει ο λαός με την παροιμία: «Κάνε το καλό και ρίχτο στο γιαλό».

Η καλοσύνη είναι αθόρυβη. Όλοι την έχουμε συναντήσει στο δρόμο μας. Πολλές στιγμές στη ζωή μας χρησιμοποίησε η καλοσύνη για να μας χαρίσει ένα χαμόγελο. Να μας βγάλει από ένα αδιέξοδο. Να μας παρηγορήσει σε ώρες πόνου και απελπισίας με λίγα λόγια όμορφα γραμμένα και να μας στηρίξει στη σκέψη ότι υπάρχουν καρδιές που μας σκέπτονται. Πολλές φορές συναντήσαμε τη καλοσύνη, αλλά δεν την αναγνωρίσαμε. Η καλοσύνη είναι αθόρυβη και αγαπά τα μικρά και συνηθισμένα. Κι εμείς εντυπωσιαζόματε από τα μεγάλα και φανταχτερά. Γι’ αυτό μας ξεφεύγει. Είναι ευεργετική, χωρίς να φαίνεται ότι δίνει κάτι. Κι εμείς είμαστε βιαστικοί. Δεν βρίσκουμε ούτε ένα δευτερόλεπτο, για να ανταποδώσουμε ένα χαμόγελο, να σφίξουμε το χέρι που απλώθηκε εγκάρδια σε μας, να πούμε ένα ευχαριστώ, έστω και με το βλέμμα.

(συνεχίζεται)

ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ – ΡΟΥΠΙΝΑ

Φωτογραφίες: Ascetic experience

http://www.artionrate.com/index.php/blog/arthrografia/agioreitikh-zwh/1450-omorfia-ths-kalosunhs

Advertisements