Archive for ταπεινοφροσυνη

Η ομορφιά της καλοσύνης – α’ μέρος

Posted in Uncategorized with tags , , , , , , , , , on September 19, 2015 by anazhtitis

h-omorfia-ths-kalosunhs-1

Πέρα από τις ομορφιές που συλλαμβάνουν οι αισθήσεις μας, υπάρχει μια άλλη, πιο πολύτιμη. Η Καλοσύνη. Το όνομά της θα πει ομορφιά: μια ομορφιά αλλοιώτικη, άϋλη, που έχει πηγή την ανθρώπινη καρδιά, που βγήκε από τα χέρια του Θεού πανέμορφη.

Στην αρχαία Ελλάδα το πρότυπο του τέλειου άνδρα ήταν ο «καλός καγαθός» (= ο όμορφος στο σώμα και γενναίος στην ψυχή). Στην αρχαία Ελληνική γλώσσα, η λέξη καλός σημαίνει όμορφος στην εμφάνιση, ωραίος. Στη Νέα Ελληνική, αργότερα, η λέξη καλός πήρε τη σημασία: αγαθός, ενάρετος.

h-omorfia-ths-kalosunhs-3

Στην αρχαία Ελλάδα δεν υπάρχει η λέξη καλωσύνη, αλλά η λέξη ευπροσηγορία (= καταδεκτικότητα). Ευπροσήγορος είναι αυτός που προσφωνεί κάποιον με φιλοφρόνηση, ο προσηνής, ο ομιλητικός, ο ευγενής, ο πράος, ο ευμενής.

Η Καλοσύνη, όπως τη συναντάμε στους πατέρες του Αγίου Όρους και τους μοναχούς είναι πλούσια αρετή. Εμπεριέχει πολλές αρετές. Την αγαθοσύνη, τη χρηστότητα, την πραότητα, τη φιλαλληλία, την ευποιΐα, την ευεργεσία.

Η Καλοσύνη είναι «η μητρική γλώσσα» όχι μόνο των μοναχών αλλά όλων των ανθρώπων. Όλοι καταλαβαίνουν τη γλώσσα της καλοσύνης, της αγάπης, της ευεργεσίας. Ο Δημιουργός έπλασε την ψυχή του ανθρώπου πανέμορφη, καλή, αγαθή. Η αμαρτία την ασχήμισε. Η επαναφορά της στην καλοσύνη της έδωσε μια ουράνια ομορφιά και ακτινοβολία. Η καλοσύνη είναι «η πνοή του Θεού» μέσα μας. Τροφοδοτείται και καρποφορεί, όταν βρίσκεται σε άμεση επαφή με την πηγή της Αγάπης, το Θεό. Σ’ αυτό το σύνδεσμο η ανθρώπινη καλοσύνη παίρνει ένα βαθύ περιεχόμενο, το πνευματικό της περιεχόμενο, που ανυψώνει τη ζωή σε ζωή αγάπης.

Είτε κοιτάμε το πρόσωπο ενός μοναχού του Αγίου Όρους, είτε ενός απλού ανθρώπου, η καλοσύνη είναι ομορφιά. «Η ομορφιά δεν έγκειται τόσο στα χαρακτηριστικά του προσώπου, αλλά στην έκφραση του προσώπου, όπου διαφαίνεται η ψυχή. Ένα κατσουφιασμένο πρόσωπο είναι πάντοτε άσχημο. Το χαμόγελο της καλοσύνης μεταμορφώνει και φωτίζει τα πιο άχαρα χαρακτηριστικά. Μοιάζει με τη μαγεία του φωτός σ’ ένα τοπίο, που φαινόταν κοινό και τώρα σε συναρπάζει και σε σκλαβώνει με τη γλυκύτητα της φιλοξενίας του. Ο εγωϊσμός, σκληραίνει τα χαρακτηριστικά, ενώ η καλοσύνη τα λαμπρύνει, τα θερμαίνει, τα εξαγνίζει. Να ασχολείσαι περισσότερο με τους άλλους, παρά με τον εαυτό σου. Να το μυστικό της ομορφιάς».

h-omorfia-ths-kalosunhs-2

Ειδικά στο Άγιον Όρος η καλοσύνη είναι αχώριστη με την ταπεινοφροσύνη. Αυτή που δεν ζητά τίποτε και που σκέπτεται ότι δεν είναι το κέντρο του κόσμου. Η καλοσύνη δεν είναι δειλία, ούτε αδιαφορία στ’ άσχημα πράγματα που γίνονται. Δεν είναι ανεκτική σ’ όλα τα λόγια και σ’ όλες τις πράξεις. Δεν είναι επιείκια στα σφάλματα των άλλων. Είναι μια πράξη ευμένειας προς τους άλλους. Διακρίνει τις δυνατότητές τους. Βλέπει όχι μόνο αυτό που είναι οι άλλοι, αλλά και αυτό που θα μπορούσαν να είναι. Δεν πολεμά, ούτε καταστρέφει, δείχνει εμπιστοσύνη. Δέχεται την παρουσία των άλλων και μπορεί να συνοικήσει ψυχικά. Ο άνθρωπος της καλοσύνης είναι ειρηνικός με τον εαυτό του. Βλέπει στον άλλο το καλό και χαίρεται γι’ αυτό ή την αδυναμία και τρέχει να δώσει βοήθεια.

Στην καλοσύνη υπάρχει και ένα άλλο «οργανικό στοιχείο», το φως. Η ζωή του Ορθόδοξου Πνεύματος είναι αδύνατη εκεί που δεν υπάρχει η γλυκύτητα της καλοσύνης. Η πικρία, η οξύτητα, η αγριότητα είναι δείγμα άρρωστου εγωϊσμού. «Η καλοσύνη είναι θυγατέρα του φωτός». Επιτρέπει στους ανθρώπους να ζουν ειρηνικά ο ένας κοντά στον άλλον, χωρίς να βλάπτουν, με σεβασμό και ευγένεια.

Η καλοσύνη συνδέεται με τη χριστιανική αγάπη. Εκδηλώνεται με πράξεις φιλαλληλίας, αλληλεγγύης και ανθρωπισμού. Όπως η αγάπη, έτσι και η καλοσύνη απορρέει από την ελεύθερη προαίρεση, χωρίς κανένα εξαναγκασμό υλικό ή ηθικό. Δεν απορρέει από το φόβο. Είναι ανιδιοτελής, απαλλαγμένη από κάθε σκοπιμότητα ή υστεροβουλία ή ελπίδα ανταπόδωσης. Δεν υπενθυμίζει στον ευεργετούμενο την ευεργεσία. Το πνεύμα αυτό εκφράζει ο λαός με την παροιμία: «Κάνε το καλό και ρίχτο στο γιαλό».

Η καλοσύνη είναι αθόρυβη. Όλοι την έχουμε συναντήσει στο δρόμο μας. Πολλές στιγμές στη ζωή μας χρησιμοποίησε η καλοσύνη για να μας χαρίσει ένα χαμόγελο. Να μας βγάλει από ένα αδιέξοδο. Να μας παρηγορήσει σε ώρες πόνου και απελπισίας με λίγα λόγια όμορφα γραμμένα και να μας στηρίξει στη σκέψη ότι υπάρχουν καρδιές που μας σκέπτονται. Πολλές φορές συναντήσαμε τη καλοσύνη, αλλά δεν την αναγνωρίσαμε. Η καλοσύνη είναι αθόρυβη και αγαπά τα μικρά και συνηθισμένα. Κι εμείς εντυπωσιαζόματε από τα μεγάλα και φανταχτερά. Γι’ αυτό μας ξεφεύγει. Είναι ευεργετική, χωρίς να φαίνεται ότι δίνει κάτι. Κι εμείς είμαστε βιαστικοί. Δεν βρίσκουμε ούτε ένα δευτερόλεπτο, για να ανταποδώσουμε ένα χαμόγελο, να σφίξουμε το χέρι που απλώθηκε εγκάρδια σε μας, να πούμε ένα ευχαριστώ, έστω και με το βλέμμα.

(συνεχίζεται)

ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ – ΡΟΥΠΙΝΑ

Φωτογραφίες: Ascetic experience

http://www.artionrate.com/index.php/blog/arthrografia/agioreitikh-zwh/1450-omorfia-ths-kalosunhs

Advertisements

Μοναχισμός-Ταπείνωση

Posted in Uncategorized with tags , , , , , , , , , , on September 7, 2015 by anazhtitis

monaxismos-tapeinwsh-1

Γέρων Ἐφραίμ Φιλοθεΐτης (Προηγούμενος Ἱ. Μ. Φιλοθέου).

Ὁ μοναχισμὸς εἶναι τὸ ἄμισθον ἰατρειον, εἶναι ἡ κλινική τοῦ Θεοῦ, ὅπου ἔρχεται ὁ ἄνθρωπος γιὰ νὰ γίνει καλά.

Τὸν καλεῖ ὁ Θεὸς μὲ κλῆσιν ἁγίαν καὶ τὸν φέρνει μὲ τὴν ἀγάπην του σ’ αὐτὸ τὸ ἄμισθον ἰατρεῖον.

Ὁ ἄνθρωπος ζητᾶ τὴν θεραπεία του καὶ φωνάζει: Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με.

— Ναί, θὰ σὲ ἐλεήσω, ἀπαντᾶ ὁ Θεός. Καὶ ἀρχίζει ὁ ἰατρὸς τῶν ψυχῶν καὶ τῶν σωμάτων τὴν θεραπείαν.

Μᾶς στέλλει διάφορες θλίψεις, ἐπιτρέπει πειρασμούς. Καὶ ὅλα αὐτὰ εἶναι τὰ φάρμακα, τὰ πικρὰ φάρμακα ποὺ θεραπεύεται ἡ ψυχὴ τοῦ ἄνθρωπου.

monaxismos-tapeinwsh-2

Ὅταν ὁ Γέροντάς μου ἦτο ἀρχάριος στὴν ἔρημο του Αγίου Όρους, ἦταν στὴν ὑποταγὴ τοῦ γέροντος Ἐφραίμ. Ὁ Γέρο Ἐφραὶμ ἦταν ἕνας ἁπλὸς ἄνθρωπος, ἕνα γεροντάκι εὐλογημένο. Κάποτε ἕνας γείτονας μοναχός, δὲν γνωρίζω τί εἶχε συμβεῖ, καὶ τὸ ἔθλιβε τὸ Γεροντάκι. Ὁ παπποὺς φώναζε διότι δὲν ἠμποροῦσε νὰ τὰ βγάλει πέρα. Διεμαρτύρετο, ἔβγαζε φωνές, τσίριζε,…. Ὁ Γέροντας ὁ δικός μου, νέο παιδί, δυνατὸ ποὺ μποροῦσε νὰ τὰ βάλει μὲ δέκα ἀνθρώπους, ὅταν ἄκουε τὸν Γέροντά του νὰ φωνάζει ἔξω καὶ ὁ ἄλλος νὰ σηκώνει τὸ ἀνάστημά του, μέσα του ἄρχιζε νὰ βράζει ὁ θυμὸς καὶ ἡ ὀργή. Μόλις εἶδε τὸν κίνδυνο ὅτι ἂν βγεῖ ἔξω δὲν μποροῦσε νὰ προβλέψει τί θὰ συνέβαινε, σὰν νέος ποὺ ἦτο, ἀμέσως τρέχει στὴν ἐκκλησία, γονατίζει καὶ ἀρχίζει νὰ φωνάζει: «Παναγία βοήθει μοι!» Καὶ ἄρχισε νὰ κλαίει- νὰ κλαίει, καὶ νὰ παρακαλεῖ, ὥστε νὰ ἐπέμβει ἡ Παναγία νὰ βοηθήσει μὴ τυχὸν καὶ σ’ αὐτὴ τὴν κατάσταση βγεῖ ἔξω.

monaxismos-tapeinwsh-4

Καὶ ἀφοῦ ἔκλαυσε πολὺ – πολύ, καὶ ἔχυσε πολλὰ δάκρυα, τότε εἶδε τὸ θηρίο τοῦ ἐγωισμοῦ καὶ τοῦ θυμοῦ νὰ κατευνάζεται καὶ νὰ ὑποχωρεῖ. Καὶ ὅταν εἶδε ὅτι ἦρθε σὲ μία κατάσταση ποὺ μποροῦσε νὰ βγεῖ ἔξω καὶ νὰ μιλήσει μὲ πραότητα καὶ ἠρεμία, βγῆκε καὶ ἀπήλλαξε, βέβαια μὲ ἤρεμο τρόπο καὶ εὐγενῆ, τὸν γέροντα ἀπὸ τὸν γείτονα. Καὶ αὐτό μᾶς τὸ ἔλεγε σὰν παράδειγμά του πῶς ἀντιμετωπίζεται ὁ ἐγωισμὸς στὴν πράξη.

Ἔρχεται καὶ στὸν μοναχὸ ὁ πειρασμὸς καὶ τοῦ ψιθυρίζει παραπλήσια πράγματα μὲ ὅ,τι ψιθύρισε στὸν Ἀδάμ. Ἂν ὁ Γέροντας τὸν μαλώνει ἤ τοῦ κόβει τὸ θέλημα, διαμαρτύρεται μέσα ὁ ἐγωισμὸς καὶ ψιθυρίζει στὸν μοναχὸ νὰ ἀντιλογήσει, νὰ φιλονικήσει, νὰ στήσει τὸ δικό του θέλημα καὶ ἔτσι νὰ ἐνισχύσει τὴν περίπτωση ὥστε νὰ μὴ δεῖ καμμιὰ φορὰ τὴ θεραπεία του.

monaxismos-tapeinwsh-3

Ὁ μοναχὸς πρέπει νὰ ἔχει συνεχῶς τὴν προσοχὴ γιὰ νὰ ἀντιμετωπίζει τὴν κάθε περίπτωση, τὸν κάθε πειρασμὸ μὲ ἐπιτυχία, ὥστε σὺν τῷ χρόνῳ μὲ τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ νὰ ἀπαλλαγεῖ ἀπὸ τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον, ὥστε στὴ θέση τοῦ παλαιοῦ νὰ βρεθεῖ ὁ νέος, ὁ κατὰ Χριστόν, ὁ ἄνθρωπος τῆς ἀπάθειας καὶ τῆς ἀναστάσεως. Ὁ ἀγώνας δὲν εἶναι μικρός, οὔτε καὶ σὲ λίγο χρόνο κατορθώνεται ἡ νίκη καὶ ὁ θρίαμβος κατὰ τοῦ ἐγωισμοῦ. Μεγάλο θηρίο. Πολυκέφαλο.

Ἂς ἀγωνισθοῦμε ἐναντίον κυρίως αὐτοῦ τοῦ πάθους, διότι ἀπὸ ἐδῶ ξεκινοῦν ὅλα. Καὶ τὸ κυρίως φάρμακο κατὰ τοῦ ἐγωισμοῦ εἶναι ἡ ταπείνωσις. Ὁ Κύριός μας, μᾶς εἶπε• «Μάθετε ἀπ’ ἐμοῦ ὅτι πράος εἰμὶ καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ καὶ εὐρήσεται ἀνάπαυσιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν». Ἡ ταπείνωση καὶ ἡ πραότης χαρίζουν μία πνευματικὴ ἀνάπαυση στὴν ψυχή. Τῆς χαρίζουν φῶς καὶ βλέπει καθαρώτερα τὰ πράγματα.

Ὁ Ἀββᾶς Ἰσαὰκ ὁ Σύρος, τὴν ταπείνωση τὴν ἀποκαλεῖ «Θεοϋφαντον στολήν». Τὴν ταπείνωσιν, λέγει, περιεβλήθη ὁ Υἱὸς καὶ Λόγος τοῦ Θεοῦ καὶ ἠμπόρεσε καὶ κατῆλθε ἐκ τῶν οὐρανῶν, καὶ ἠμπόρεσε ἡ γῆ νὰ τὸν δεχθεῖ χωρὶς νὰ καταφλεχθει.

Ἡ ταπεινοφροσύνη στολίζει τὸν ἄνθρωπο. Ὁ ταπεινὸς ἄνθρωπος ὅπου καὶ ἂν σταθεῖ, ὅπου καὶ ἂν βρεθεῖ, σκορπάει μία κατὰ κάποιο τρόπο μυστηριώδη χάρη καὶ γίνεται ἀγαπητὸς καὶ προσφιλής.

Στὴν προσευχή μας πάντοτε νὰ παρακαλοῦμε καὶ νὰ δεόμεθα τοῦ Θεοῦ νὰ μᾶς ἁπαλλάττη ἀπ’ αὐτὸ τὸ θηρίο, τὸν ἐγωισμόν, καὶ νὰ μᾶς χαρίζη τὴν ἁγίαν ταπείνωσιν τῆς ψυχῆς.

http://www.artionrate.com/index.php/blog/arthrografia/agioreitikh-zwh/1478-monaxismos-tapeinwsh

Ο Βίος του Οσίου Παύλου του Θηβαίου

Posted in Uncategorized with tags , , , , , on January 15, 2014 by anazhtitis

15_01

Βιογραφία
Ο ερημικός και ήουχος τόπος είναι από τους βασικούς παράγοντες ανάπτυξης της αυτοσυγκέντρωσης και προσευχής προς το Θεό. Αυτό φαίνεται καθαρά στη ζωή του Αγίου Παύλου του Θηβαίου. Άνηκε σε πλούσια οικογένεια της Κάτω Θηβαίδας της Αιγύπτου. Όταν ο Δέκιος (249-251) κήρυξε τον τρομερό διωγμό κατά των χριστιανών, ο Παύλος, μόλις 15 χρονών, χάνει τους γονείς του. Με εσωτερική παρακίνηση του Άγιου Πνεύματος (κατ’ άλλους φοβούμενος μη παραδοθεί στους διώκτες των χριστιανών από τον έπ’ αδελφή γαμπρό του, που του ζητούσε την περιουσία) φεύγει και ζητά καταφυγή σωτηρίας στην έρημο. Εκεί, μέσα στην ησυχία της φύσης, βρήκε καιρό για συστηματική μελέτη και προσευχή. Όταν πέρασε ο διωγμός του Δεκίου και επανήλθε η γαλήνη, ο Παύλος εξακολουθεί να μένει στην έρημο και, μάλιστα, αποφασίζει να μείνει μόνιμα. Τόσο δε ολοφάνερη είχε γίνει μέσα στην έρημο η πνευματική υπεροχή του και η ταπεινοφροσύνη του, ώστε, όπως κάποτε στον Κύριο μας, έρχονταν πλήθη λαού να Τον ακούσουν έτσι και στον Παύλο έρχονταν πολλοί αναχωρητές να τον ακούσουν και να τον συμβουλευθούν. Η φήμη του είχε φθάσει και στην ακοή του μεγάλου Αντωνίου, που κίνησε και τον συνάντησε μέσα σε ατμόσφαιρα ανέκφραστης χαράς. Οταν μετά από λίγους μήνες επανήλθε ο Άγιος Αντώνιος, βρήκε τον Όσιο Παύλο πεθαμένο, και δύο λιοντάρια έστεκαν κοντά στον τάφο του, τον όποιο είχαν σκάψει με τα νύχια τους. Ο μεγάλος ερημίτης ήταν τότε 113 χρονών.

Απολυτίκιον  (Κατέβασμα)

Ήχος γ’. Θείας πίστεως.

Θείου Πνεύματος, τη επινεύσει, πρώτος ώκησας, εν τη ερήμω, Ήλιου τον ζηλωτήν μιμησάμενος και δι’ ορνέου τραφείς ως ισάγγελος, υπ’ Αντωνίου τω κόσμω εγνώρισαι. Παύλε όσιε, Χριστόν τον Θεόν ικέτευε, δωρήσασθαι ημίν το μέγα έλεος.

 

Κοντάκιον

Ήχος δ’. Επεφάνης σήμερον.

Τον φωστήρα άπαντες τον εν τω ύψει, αρετών εκλάμψαντα, ανευφημήσωμεν πιστοί, Παύλον τον θείον κραυγάζοντες· Συ των οσίων Χριστέ αγαλλίαμα.

 

Οπτικοακουστικό Υλικό

Πηγή: saint.gr