Archive for παναγια ιεροσολυμιτισσα

ΣΤΗΝ ΣΩΤΗΡΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

Posted in Uncategorized with tags , , , , , , , , , , , , , , on September 8, 2015 by anazhtitis

Απόσπασμα ομιλίας του Αγίου Γρηγορίου Παλαμά

Κάθε καιρός είναι κατάλληλος γαι τη κατάθεση θεμελίων σωτηρίας διαγωγής, για αρχή. Και μάλιστα όλος ο χρόνος μετά την επιφάνεια του Κυρίου και Θεού και Σωτήρα μας Ιησού Χριστού. Όπως υπάρχει καιρός για σπορά και καιρός για θερισμό, καιρός για φύτευμα και καιρός για συγκομιδή, έτσι υπάρχει και καιρός για αγαθοεργία.
Εάν χρειάζεται να χαρακτηρίσωμε κάποιο καιρό καταλληλότερο από τους άλλους, αυτός είναι το φθινόπωρο και περισσότερο αυτός ο μήνας, που είναι ο πρώτος μήνας και η αρχή του εκκλησιαστικού έτους, γιατί κατ’ αυτόν έγινε αρχή της σωτηρίας μας την οποία και εορτάζουμε σήμερα.

Σε αυτή τη γιορτή που τελούμε σήμερα είναι η πρώτη της αναπλάσεώς μας, αφού είναι η μέρα κατά την οποία άρχισαν τα πάντα να γίνονται νέα και να εισάγονται αντί των προσκαίρων θεσμών οι μόνιμοι, αντί του γράμματος το πνεύμα και αντί των σκιών η αλήθεια.

r1x-odhghtria-20,5x27,5-360,00

(Σπουδάζοντας την τέχνη της αγιογραφίας στην Αθωνιάδα Σχολή του Αγίου Όρους ο πατήρ Πεύκης υπογράφει αυτό το χειροποίητο έργο του έχοντας συναίσθηση της ευθύνης για την συνέχιση της βυζαντινής τέχνης στον σύγχρονο κόσμο.)

Σήμερα αναφάνηκε νέος κόσμος και παράξενος παράδεισος με νέο Αδάμ που αναπλάσσει τον παλαιό Αδάμ και ανακαινίζει όλο το κόσμο, ο οποίος δεν απατάται από τον απατεώνα αλλά τον απατά και χαρίζει την ελευθερία σε αυτούς που με απάτη υποδουλώθηκαν στην αμαρτία.

Σήμερα ετοιμάσθηκε στη γη παράδοξος βίβλος που μπορεί να φέρει όχι γράμματα λόγων, αλλά τον ίδιο τον ζωντανό Λόγο.

Σήμερα η προφητευμένη ράβδος βλάστησε από τη ρίζα του Ιεσσαί, από την οποία <<βγήκε άνθος>> (Ησ.11,1) που δεν δέχεται μαρασμό, αλλά και ανακαλεί τη φύση μας που μαράθηκε. Είναι η ράβδος με τη οποία ο μέγας ποιμένας μετέφερε το λογικό ποίμνιο προς τις αιώνιες βοσκές. Η ράβδος στην οποία στηριγμένη η φύση μας απέθεσε τη παλαιότητα και την γεροντική αδράνεια και βαδίζει εύκολα προς τον ουρανό, αφήνοντας τη γη κάτω σε αυτούς που φέρονται προς τα κάτω, γιατί δεν έχουν στήριγμα.

p4-ierosolimitissa-(4k-10ier-40)

(Η εικόνα αυτή είναι αντίγραφο σε καμβά, με φόντο φύλλο χρυσού, της εικόνας της Παναγίας της Ιεροσολυμίτισσας η οποία σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση είναι αχειροποίητη. Το πρωτότυπο βρίσκεται στο Ιερό Προσκύνημα του Θεομητορικού Μνήματος της Γεσθημανής στα Ιεροσόλυμα και είναι θαυματουργή. Το αντίγραφο αυτό είναι φιλοτεχνημένο δια χειρός του πατρός Πεύκη ο οποίος μαθήτευσε στην ιερά τέχνη της αγιογραφίας στο Άγιο Όρος.)

Η ράβδος αυτή είναι η πριν από τον τοκετό και μετά τον τοκετό αειπάρθενη κόρη, της οποίας τη γέννηση από στείρα γυναίκα εορτάζουμε σήμερα. Διότι ο Ιωακείμ και η Άννα, συζώντας ο ένας με τον άλλο και παραμένοντας άμεμπτοι ενώπιον του Θεού, φαίνονταν στους Ισραηλίτες αξιόμεμπτοι κατά το νόμο, αφού έμεναν άτεκνοι και τότε ήταν μεγάλο κακό η ατεκνία. Αυτό τους έκανε περίλυπους και απεφάσισαν να καταφύγουν στις παρακλήσεις προς το Θεό.
Και ο μεν σώφρων Ιωακείμ αναχωρεί στη έρημο και με νηστεία προσευχόταν να γίνει πατέρας, αποφασισμένος να μη γυρίσει ποτέ αν δεν λάμβανε βεβαίωση για την αποδοχή του αιτήματός του. Η δε ομόφρων με αυτόν Άννα κλείσθηκε σε γειτονικό κήπο και με πονεμένη καρδιά βοούσε στο Κύριο: <<εισάκουσέ με Θεέ των πατέρων μας, και ευλόγησέ με, όπως ευλόγησες τη μήτρα της Σάρρας>>.

Ο Κύριος τους άκουσε και τους ευλόγησε και τους έδωσε κόρη, την θαυμασιωτάτη από όλες που φάνηκαν ανέκαθεν, αυτή τη γεννήτρια του κτίστη των όλων, που θέωσε το ανθρώπινο γένος και ουράνωσε τη γη, που έκανε τον μεν Θεό υιό ανθρώπου τους δε ανθρώπους υιούς του Θεού.

Αλλά για ποιό λόγο προήλθε αυτή από στείρες λαγόνες; Για να διαλύσει τη λύπη και αφαιρέσει τη ντροπή των γονιών της και για να προεικονίσει τη διάλυση της λύπης και της κατάρας των προπατόρων του γένους που επρόκειτο να πραγματοποιηθεί δι’ αυτής. Για ποιό δε λόγο προτιμήθηκαν οι άτεκνοι από τους πολύτεκνους; Γιατί δεν βρέθηκαν τότε ανάμεσα στους απογόνους του Δαβίδ ανώτεροι από εκείνους στην αρετή και στην ευγένεια του ήθους και της γενεάς. Και έτσι να κυοφορηθεί από πολυαρέτους η πανάρετη κόρη και η πάναγνη από εξαιρετικά σώφρονες γονείς, συνελθούσα με τη προσευχή και την άσκηση.

eikones_0057a 

(Στην Ρωσική Μονή Αγίου Παντελεήμονα του Αγίου Όρους, φυλάσσεται αντίγραφο της Παναγίας του Καζάν, μεγάλης καλλιτεχνικής αξίας και αντίγραφο αυτής είναι η συγκεκριμένη εικόνα που έχει φιλοτεχνηθεί εξ’ ολοκλήρου στο χέρι από τον καθηγητή κ. Σιδηρόπουλο.)

Τι πτερά ήσαν αυτά εκείνης της αρετής; Τι παρρησία που βρήκε στο Κύριο! Πόσο άσπιλες ήσαν εκείνες οι καρδιές, ώστε να αναπέμψουν τέτοια προσευχή που τόσο πολύ προχώρησε και τόσα κατώρθωσε! Έπρεπε δε και να προετοιμασθεί το μέγα θαύμα και η φύση βαθμιαίως να υποταχθεί στη χάρη.

Η σωφροσύνη και η νηστεία και η προσευχή, αφού συναντήθηκαν με τη κατάνυξη, ανέδειξαν τον Ιωακείμ και την Άννα γεννήτορες θείου σκεύους, μάλιστα τόσο εκλεκτού σκεύους, ώστε όχι μόνο να βαστάσουν το θείο όνομα, αλλά και αυτό τον ίδιο, του οποίου <<το όνομα είναι θαυμαστό>>.

(Απόσπασμα από: ΠΑΤΕΡ. ΕΚΔΟΣΕΙΣ “ΓΡΗΓ.ΠΑΛΑΜΑΣ”Τ.10)

http://www.monipetraki.gr/

Advertisements

Ακάθιστος Ύμνος και συμβολισμοί

Posted in Uncategorized with tags , , , , , , on February 23, 2015 by anazhtitis

Οι από τον Φυσικό κόσμο χρησιμοποιούμενοι συμβολισμοί στον Ακάθιστο Ύμνο και η θεολογική τους ερμηνεία.

Απόσπασμα Πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Αθανασίου

akathistos-umnos-1

Παναγία Πορταΐτισσα

1. H άμπελος

Η Παναγία παρομοιάζεται με την άμπελο, από την οποία βλάστησε το τσαμπί με το ώριμο σταφύλι, ο Χριστός, που πήρε τα αγνά της αίματα, για να φτιάξει την δική του ανθρώπινη σκηνή την δική του άμπελο και να μαζέψει σ’ αυτή τα λογικά κλήματα, τους πιστούς, να τα περιποιηθεί και να τα συνάψει στο μυστικό σώμα της Εκκλησίας του,τον Νέο Ισραήλ της Χάριτος. Να τους δώσει να πιούν το αίμα του, το πιοτό της Αθανασίας και της αιώνιας ζωής, που μεθάει τον άνθρωπο και τον κάνει να χάνεται στην απειρία του Θεού.

2. Βάτος

Κατά την ερμηνεία των Πατέρων της Ορθοδοξίας η Αγία Βάτος προεικόνισε τη Θεοτόκο, η οποία αν και συνέλαβε στα σπλάχνα της το πυρ της Θεότητος δεν κατεκάη, αλλά γέννησε το Κύριο και Θεάνθρωπο παραμένοντας Παρθένος.

akathistos-umnos-7

Παναγία Γλυκοφιλούσα

3. Κρίνος

Ο κρίνος (Lilium candidum) αναφέρεται σαν θρησκευτικό σύμβολο εδώ και 3000 χρόνια. Το λευκό χρώμα υπήρξε ανέκαθεν το χρώμα που συμβόλιζε την αγνότητα γι’ αυτό και τα διάφορα λευκά λουλούδια είχαν ξεχωριστή σημασία σε όλες τις θρησκείες. Με την επικράτηση του Χριστιανισμού οι αρχαίες θρησκευτικές αναφορές ενσωματώθηκαν στην Χριστιανική παράδοση και πολλοί πολιτισμοί προσάρμοσαν όπως ήταν φυσικό τους θρύλους και τις παραδόσεις τους στη νέα επικρατούσα θρησκεία. Η σύνδεση του λευκού κρίνου με την Παναγία πιθανότατα να έγινε επειδή οι βοτανολόγοι τοποθετούν την καταγωγή του φυτού στην περιοχή της Παλαιστίνης. Στην Βόρεια Παλαιστίνη βρέθηκαν αποικίες του φυτού το οποίο είναι φανερό ότι ήταν άγριο και αυτοφυές γιατί βρέθηκε μακριά από κατοικημένες περιοχές κοντά σε βουνά και σε ποτάμια. Ο κρίνος ήταν το σύμβολο της αθωότητας, της αγνότητας και της παρθενίας, σωφροσύνης, ωραιότητας και εν γένει αρετής.

4. Ρόδον-μήλο

Εδώ ο υμνογράφος χρησιμοποιεί σαν εικόνες ένα λουλούδι και ένα δένδρο• το λουλούδι με το ωραιότερο άρωμα, και το δένδρο με το γλυκύτερο καρπό. Το λουλούδι είναι το ρόδο, η τριανταφυλλιά. Ο καρπός είναι το μήλο. Με ρόδο και με μήλο ο ιερός υμνογράφος παρουσιάζει και τον Υιό και τη Μητέρα, και τον Ιησού Χριστό και την Παναγία Παρθένο.

5. Ράβδος

Είναι το μόσχυμα που ριζοβολεί από μόνο του. Στην Π.Δ.το ξερό ραβδί του Ααρών βλάστησε θαυματουργικά «εξήνεγκεν βλαστόν και εξήνθησεν άνθη»(Αριθ.ιζ 23). Με αυτό τον τρόπο ο Θεός έδειξε στους Εβραίους ότι επιτρέπει μόνο στους απογόνους του Λευί να τον υπηρετούν. Και αυτό το θαύμα είναι προτύπωση της γεννήσεως του Κυρίου από την Παναγία, η οποία ενώ ήταν παρθένος γέννησε τον Υιό του Θεού.

akathistos-umnos-5

Παναγία Ιεροσολυμίτισσα

6. Δένδρο

Είναι η εξέχουσα μορφή του φυτικού κόσμου που υπερβάλλει σε ύψος, σε μεγαλοπρέπεια και διάρκεια ζωής και είναι πολυτιμότατο λόγω των παροχών του.

7. Κλήμα

Είναι η κληματαριά, που σκιάζει και φιλοξενεί, που στολίζει και απλώνει τις κληματίδες της με τους γλυκύτατους βότρυες (τα τσαμπιά). Που αυτή μεν παράγει επίγειο κρασί, που ευφραίνει τους ανθρώπους, ενώ Εκείνη (η Θεοτόκος) γεώργησε και ωρίμασε τον « βότρυν» που τας «ψυχάς ευφραίνει».

8. Στάχυς

Ο ποιητής βλέπει την Παναγία σαν ένα κομμάτι γης, στο οποίο βλάστησε το στάχυ του Θεού, χωρίς να δεχτεί σπορά, καλλιέργεια και φυσική περιποίηση και βροχή. Και φυσικά δεν ήταν αναίτια η βλάστηση εκείνη. Ήταν βλάστηση υπερφυσική που υπερέβαινε όλους τους νόμους και τους κανόνες, που παρατηρούνται στη φυσική τάξη των πραγμάτων.

akathistos-umnos-2

Παναγία Άξιον Εστί

Από τον κόσμο ζώων-πτηνών

1. Αμνάς

Eίναι το θηλυκό νεογέννητο πρόβατο. Είναι ζώο με αθωότητα, άκακο, άδολο και ήρεμο. Αυτά είχε υπόψιν του ο υμνωδός για να μπορέσει να τονίσει ότι η «Θεία Αμνάς» εκύησε τον «αμνό του Θεού τον αίροντα την αμαρτία του κόσμου».

2. Περιστερά

Το περιστέρι είναι σύμβολο της αγνότητας και της αθωότητας, μετέφερε την ελιά, το σύμβολο της «καταλαγής» μεταξύ Θεού και ανθρώπων μετά τον κατακλυσμό.(Γεν.8,8-22). Η Θεοτόκος «η περιστερά, η τον ελεήμονα αποκυήσασα» έφερε στον κόσμο την συμφιλίωση, αφού γέννησε τον «Ελεήμονα».

3. Δάμαλις-Μόσχος

Η δάμαλις είναι η μοσχίδα το θηλυκό νεογνό του είδους «βούς». Η Παναγία παρομοιάζεται με δάμαλι και αμνάδα, που έφερε στον κόσμο τον μόσχο τον άμωμο και τον αμνό του Θεού, που σήκωσε στους ώμους του τις αμαρτίες όλου του κόσμου. Η δάμαλις και ο μόσχος ήταν δύο ζώα που προσφέρονταν σαν εξιλαστήρια θυσία στο Θεό.

akathistos-umnos-6

Παναγία Παραμυθία

Από τον γεωργο-ποιμενικό βίο

1. Λειμών

Είναι ο υγρός και ποώδης τόπος, κατάλληλος για την βοσκή των ζώων. Είναι το λιβάδι,τόπος γόνιμος με υπέροχη βλάστηση. Η Παναγία «αναθάλλει τον λειμώνα της τρυφής» δηλαδή ξαναβλάστησε τον Παράδεισο, αφού κυοφόρησε τον «νέο λειμώνα» του Χριστού

2. Ανήροτος χώρα (=αγρός που δεν οργώθηκε ποτέ)

Με την φράση αυτή ο ποιητής μας μεταφέρει στην αγεώργητον γη, στην αρχή της δημιουργίας, που χωρίς όργωμα και σπορά και μόνο με το πρόσταγμα του Θεού, εβλάστησε. Έτσι και η Αειπάρθενος , χωρίς ανθρωπίνη μεσολάβηση, με μόνη την επίσκεψη του Παναγίου Πνεύματος, βλαστάνει το Θείο Φυτό, τον Κύριό μας και Σωτήρα μας.

3. Πόκος

Ονομάζεται η Παναγία «πόκος ένδροσος »,διότι θαυματουργικά και υπερφυσικά συνέλαβε και γέννησε τον Χριστό, ο οποίος σαν ουράνια δροσιά κατέβηκε σ’ αυτήν ήσυχα και αθόρυβα χωρίς να προξενήσει φθορά στην παρθενία της.

akathistos-umnos-4

Η Βασίλισσα των Ουρανών

Από τον κόσμο της κτίσεως

1. Θάλασσα

Κατά τον Άγιο Αμβρόσιο, Επίσκοπο Μεδιολάνων, το όνομα Μαρία σημαίνει «πέλαγος» και λατινικά Maria σημαίνει «θάλασσα». Και τούτο είναι συμβολικό, διότι, όπως η θάλασσα περιέχει το σύνολο των υδάτων και όλοι οι ποταμοί χύνονται σε αυτή, έτσι και η πάναγνος κόρη της Ναζαρέτ ονομάσθηκε Μαρία, διότι αναδείχθηκε ταμείο των χαρισμάτων του Θεού και χώρεσε όλους τους ποταμούς των δωρεών του Θεού.

2. Νεφέλη κούφη, δηλαδή νεφέλη ελαφρά

Ο προφήτης Ησαΐας (ιθ΄) είδε σε όραμα, ότι ο Κύριος κάθεται «επί νεφέλης κούφης και ήξει εις Αίγυπτον και σεισθήσεται τα χειροποίητα (είδωλα) Αιγύπτου». Αυτό είναι προτύπωση της Παναγίας, η οποία ονομάζεται νεφέλη ελαφρά, σαν ελεύθερη από κάθε βάρος προαιρετικής αμαρτίας μέχρι και ψιλής προσβολής εμπαθούς λογισμού.

3. Όρθρος φαεινός

«Η αυγή για να σκοτώσει την νύχτα και να φέρει στον κόσμο το φως, χρησιμοποιεί τον όρθρο. Ο όρθρος είναι ο θάνατος της νύχτας, ο προάγγελος της αυγής. Πέντε είναι τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του όρθρου. Πρώτον είναι υπόσχεση φωτός, μέσα στον όρθρο υπάρχει η υπόσχεση της αυγής και η έλευση της ημέρας. Δεύτερον, είναι ώρα νίκης, το σκοτάδι νικιέται, το φως νικάει. Το τρίτο είναι ότι είναι ώρα ελπίδος. Το φως που αχνολάμπει κουβαλάει την ελπίδα για την έλευση της ημέρας. Το σκοτάδι είναι η απελπισία. Τέταρτον, είναι ώρα ηρεμίας και ομορφιάς, είναι η ώρα που μπορείς ν’ ακούσεις τον σπόρο μες την γη, πως σκάει και πως ριζώνει. Το πέμπτο είναι ότι είναι ώρα θανάτου της νύχτας, ο όρθρος. Ο όρθρος έρχεται μες τα βαθιά χαράματα και σακατεύει τις βεβαιότητες της νύχτας.

akathistos-umnos-3

Η Πλατυτέρα των Ουρανών

4. Όρος αλατόμητον

Λέγεται έτσι η Θεοτόκος, επειδή όπως το βουνό δεν οργώνεται, ούτε γεωργείται, ούτε σπέρνεται από ανθρώπους, αλλά αυτοφυώς και αγεωργήτως βλαστάνει δένδρα, θάμνους, χορτάρι έτσι και η Παναγία «ασπόρως» εβλάστησε τον Κύριο ημών Ιησού Χριστό.

5. Το Κοχύλι

Αν μελετήσει κανείς το ρόλο που έπαιξε και παίζει το κοχύλι στη ζωή του ανθρώπου, θα διαπιστώσει εύκολα ότι αυτό υπήρξε κοντά του σε κάθε στιγμή της πορείας του, από τη μακρινή αρχαιότητα μέχρι τη σύγχρονη εποχή. Το όστρακο πέρασε κυρίως σαν σύμβολο ομορφιάς στην αρχαία Ελλάδα, σαν υλικό επεξεργασίας στη ρωμαϊκή εποχή, σαν θρησκευτικό σύμβολο στη βυζαντινή αυτοκρατορία, σαν οικονομική μονάδα στην προ-κολομβιανή περίοδο στην Αμερική και την Αφρική, σαν αντικείμενο Τέχνης και Αρχιτεκτονικής στην Αναγέννηση, (συμπεριλαμβανομένων και των εποχών Baroque και Rococo) και τέλος σαν βασιλικό και αριστοκρατικό προνόμιο στη βικτωριανή εποχή. Στην χριστιανική θρησκεία συμβόλιζε την αγνότητα, την ανάσταση, τη λύτρωση και τη συγχώρεση.

6. Το μαργαριτάρι

Το μαργαριτάρι είναι ένα πετράδι το οποίο παράγεται από όστρακα και μπορεί να βρίσκεται σε θαλάσσιο ή γλυκό νερό. Στο Ευαγγέλιο το μαργαριτάρι (δηλαδή ο μαργαρίτης) εμφανίζεται σε δυο φράσεις που έγιναν παροιμιώδεις. Στο κατά Ματθαίον, κεφάλαιο 13, υπάρχει η παραβολή για εκείνον που βρήκε ένα πολύτιμο μαργαριτάρι (ευρών μαργαρίτην πολύτιμον) και πούλησε ό,τι είχε και δεν είχε για να τον αγοράσει.

http://www.artionrate.com/index.php/artion-magazine/artion-kalesma/1237-akathistos-umnos-kai-sumvolismoi