Archive for ορθοδοξη παραδοση

Οι Αγιογραφίες στην Ορθόδοξη παράδοση

Posted in Uncategorized with tags , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , on October 20, 2015 by anazhtitis

Το πρώτο πράγμα που θα δει κάποιος μπαίνοντας σε μια Ορθόδοξη εκκλησία είναι οι αγιογραφίες, ακολούθως θα παρακολουθήσει ανθρώπους να «σταυροκοπιούνται» και όλη αυτή η παρατήρηση θα τους προβληματίσει σχετικά με την Ορθόδοξη παράδοση της εκκλησίας.

Με απλές απαντήσεις και εικόνες το άρθρο αυτό θα δώσει απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα:

agiografies-se-orthodoxh-paradosh-1

Τι είναι οι αγιογραφίες;

– Είναι εικόνες ανθρώπων που αγίασαν και τους σεβόμαστε. Είναι ήρωες και εμπνευστές για τους ορθόδοξους πιστούς.

– Συναντώντας μια ορθόδοξη αγιογραφία οι πιστοί κάνουν το σημείο του Σταυρού και προσκυνούν την εικόνα.

Διαβάστε εδώ ένα άρθρο για την αγιογράφιση του Ναού του Ταξιάρχη με θαύματά του από τον Άρχοντα αγιογράφο του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας Κων/νο Ξενόπουλο. 

Επίσης διαβάστε εδώ για την γλώσσα των αγίων εικόνων

agioi-anarghroi-www.artionrate.com

Πρώτη επαφή με τις αλήθειες τις πίστης

Οι εικόνες αποτελούν για όλους ανεξαιρέτως τους Ορθοδόξους, την πρώτη επαφή με τις αλήθειες της πίστης. Μια αγιογραφία βρισκόταν πάντα πάνω από το παιδικό κρεβάτι, ένα καντήλι φώτιζε τα βράδια το εικονοστάσι, πάνω σε αγιογραφημένες μορφές αγίων στηλώθηκαν τα μάτια μας την ώρα της προσευχής. Δεν νοείται Ορθοδοξία χωρίς ορθόδοξη αγιογραφία. Μια μόνο μέρα εορτάζεται η Ορθοδοξία και αυτή συνδέεται με τις άγιες εικόνες.

Εικόνα: Αγιογραφία Αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού φιλοτεχνημένο από αγιογράφους μοναχούς της Καλύβης «Άγιοι Μακάριοι» στο Άγιον Όρος. Περισσότερες πληροφορίες εδώ

Διαβάστε εδώ ένα άρθρο για τη Θεολογία της εικόνας   

xristos-pantokratoras-www.artionrate.com

Έκφραση δογματικών αληθειών

Για τους Ορθοδόξους η απεικόνιση του Χριστού και των Αγίων εκφράζει θεμελιώδεις δογματικές αλήθειες:

– Την είσοδο του Θεού στην ανθρώπινη ιστορία

– Τον εξαγιασμό της ύλης και του ανθρωπίνου σώματος

– Την δυνατότητα αναγωγής από την υλική εικόνα στο άυλο πρωτότυπο

Ο ρόλος των αγιογραφιών στην βίωση των αληθειών της πίστης είναι πολύ σημαντικός. Η Ορθοδοξία πάντα υπήρξε και υπάρχει ως δύναμη απελευθέρωσης του ανθρώπου από την αμάθεια.

Εικόνα: Αγιογραφία Χριστού Παντοκράτωρα από τους αγιογράφους μοναχούς στο κελί των «Αγίων Μακαρίων» στο Άγιον Όρος. Γνήσιο μοναστηριακό προϊόν του Αγίου Όρους η αγιογραφία αυτή είναι στολισμένη με φύλλα χρυσού 22Κ στο ένσταυρο φωτοστέφανο. Διαβάστε περισσότερα για τις αποχρώσεις και την ανάλυση της εικόνας εδώ.

agiografies-se-orthodoxh-paradosh-2

Εκκλησία: το κοινό ιατρείο των ψυχών

«Δεν έχω βιβλία, δεν έχω ελεύθερο χρόνο για να διαβάσω, μπαίνω στο κοινό ιατρείο των ψυχών, την Εκκλησία, ενώ με πνίγουν λογισμοί σαν τα αγκάθια. Με τραβάει για να δω η ομορφιά της ζωγραφικής και σαν κήπος με λουλούδια ευχαριστεί την όρασή μου και χωρίς να το καταλάβω βάζει μέσα στην ψυχή μου τη δοξολογία του Θεού… Είδαν οι Απόστολοι τον Κύριο με τα σωματικά τους μάτια και τους Αποστόλους τους είδαν άλλοι και τους μάρτυρες άλλοι. Ποθώ κι εγώ να τους βλέπω και με την ψυχή και με το σώμα και να τους έχω σαν φάρμακο που διώχνει μακριά το κακό.»

Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός.

agiografies-se-orthodoxh-paradosh-3

Ποια η σημασία της ορθόδοξης παράδοσης;

– Η ζώσα παράδοση της Ορθοδοξίας, όπως την αποκαλούν οι πατέρες στο Άγιον Όρος, δίνει ζωή. Είναι η παράδοση της Ορθόδοξης οικογένειας σε όλο τον κόσμο η οποία είναι ζωντανή εδώ και 2,000 χρόνια.

– Σύμφωνα με την παράδοση της Εκκλησίας, η θαυματουργία μιας εικόνας συνδέεται και με την ευσέβεια του αγιογράφου που την ιστόρησε.

– Ένα θαύμα αποτελεί καρπό της συνάντησης της πίστης με την παντοδυναμία και την αγάπη του Θεού.

Πηγή: http://www.artionrate.com

Advertisements

Θεολογία της Εικόνας

Posted in Uncategorized with tags , , , , , , , , , , on August 18, 2015 by anazhtitis

theologia-eikonas-eksofullo

Ὀ ἀπερίγραπτος Λόγος τοῦ Πατρός, ἐκ σοῦ Θεοτόκε περιεγράφη σαρκούμενος, καὶ τὴν ῥυπωθεῖσαν εἰκόνα, εἰς τὸ ἀρχαῖον ἀναμορφώσας, τῷ θείῳ κάλλει συγκατέμιξεν.

Ἀλλ’ ὁμολογοῦντες τὴν σωτηρίαν, ἔργῳ καὶ λόγῳ ταύτην ἀνιστοροῦμεν. (Κοντάκιον Αὐτόμελον, Ἦχος πλ. δ’). Το Κοντάκιον της Κυριακής της Ορθοδοξίας, παρ’ ότι σύντομο, είναι πλούσιο σε δογματικό περιεχόμενο. Στο σημείο αυτό περιγράφεται όλο το μυστήριο της οικονομίας του Θεού «εν τρισίν υποστάσεσι δοξαζόμενον και αυτώ μόνω λατρεύοντες…». Γι’ αυτό και ο Ευσέβιος απευθυνόμενος προς τη βασίλισσα Κωνσταντίαν, γνωστή για τις αρειανές της θέσεις, γράφει: «Ο Χριστός γεννήθηκε από τον απερίγραπτο Λόγο του Πατρός, αλλά σαρκούμενος σε μια μητέρα που μπορεί να περιφραφεί μπορούμε και εμείς να τον ιστορίσουμε –δηλαδή να αγιογραφήσουμε- τον Θεό και Άνθρωπο κατ’ εικόνα της μητέρας Αυτού, της Παναγίας».

eikones_0062

 

Πράγματι οι Πατέρες της Ζ’ Οικουμενικής Συνόδου προσπάθησαν με τόλμη, θα μπορούσαμε να πούμε, να ορίσουν «τι είναι» και «τι δεν είναι» αγιογραφία και εικόνα. Στους «Όρους της ιδίας Συνόδου μεταξύ άλλων τονίζεται ακόμη ότι: «Ώσπερ γαρ τις άνθρωπος αναζωγραφών, ουκ άψυχον ποιεί τον άνθρωπον, αλλ’ εικόνος εμψυχόμενος μένει, και η εικών αυτού λέγεται παρά το εοικέναι, ούτως και την εικόνα του Κυρίου ποιούντες, τεθεωμένην την σάρκα του Κυρίου ομολογούμεν, και την εικόνα ουδέν έτερον ίσμεν η εικόνα δηλούσαν την του πρωτοτύπου μίμησιν. Ένθεν και το όνομα αυτού κεκλήρωται, και κατ’ αυτό κοινωνεί μόνον, και δια τούτο σεπτή και αγία».

Τα παραπάνω βασικά θεολογικά κείμενα –και πλείστα ακόμη- εκφράζουν με σαφήνεια την αντίληψη που είχαν οι Πατέρες της Εκκλησίας μας για τη θεολογία της εικόνας. Η προσκύνησις αποδίδεται στην αγιογραφια επειδή ανάμεσα σε αυτήν και στο εικονιζόμενο πρόσωπο υπάρχει ένας σύνδεσμος. Ποιά είναι όμως η βασική προϋπόθεση για να μπορέσει να είναι ενεργητικός ο σύνδεσμος αυτός; Η απάντηση δίδεται μέσα από τον τρόπο έκφρασης της «σάρκας» στην εικόνα.

p7-7-spathia-(7k-10spa-40)

 

Η «σάρκα» δεν είναι απλώς μια έμψυχος σάρκα, αλλά η θεωθείσα σάρκα. Για τον λόγο αυτόν ο εκφραστικός Θεόδωρος ο Στουδίτης για να περιγράψει το μέγεθος της διαφοράς ανάμεσα στην «ανθρώπινη» και τη «θεϊκή σάρκα», απειλαγμένη από τη «δουλεία της φθοράς» κατά την έκφραση του Αποστόλου Παύλου, χρησιμοποιεί τα ρήματα «ανακράζειν», «καταπίνει», «μεταβάλλειν», «μετασκευάζειν», «μεταμορφούν», «αποθανατίζειν» κλπ.

Με άλλα λόγια επιβεβαιώνεται εδώ και η βασική σχέση μεταξύ εικόνος και του ιερού Ευαγγελίου. Η εικόνα μιλά και μεταφέρει το μήνυμα της «εν Χριστώ» μεταμόρφωσης του Χριστιανού. Με το Βάπτισμά του μεταφέρει την «εικόνα» εκείνη που πρέπει να διαφυλάξει όχι μόνον ως ιστορική μνήμη αλλά και έμπρακτα στην καθημερινή του ζωή.

Η πράξη επιβεβαιώνει τα παραπάνω όταν τόσες και τόσες φορές βλέπουμε στις Εκκλησίες μας γιαγιάδες, παππούδες και γονείς να σηκώνουν τα μικρά παιδιά να προσκυνήσουν την εικόνα ή το ιερό Ευαγγέλιο.

theologia-eikonas-7

Αυτό μέσα στην απλότητά του εκφράζει έμπρακτα το μεγαλείο της εκκλησιαστικής μας Ορθόδοξης παράδοσης. Ευαγγέλιο και αγιογραφία, κατά τους Πατέρες της Ζ’ Οικουμενικής Συνόδου εκφράζουν το ένα και αυτό: «Και θείαις γραφαίς, εντυγχάνοντες, και βίους ανδρών αγίων αναγινώσκοντες και εικονικάς αναζωγραφίσεις ορώντες, των κατά Θεόν αυτών έργων εν αναμνήσει γινόμεθα». Και σε άλλο σημείο αναφέρεται και το εξής. Είτε με την μελέτη των γραφών είτε «δι’ εικονικής ανατυπώσεως… διανιστάμεθα προς την των πρωτοτύπων μνήμην τε και επιπόθησιν».

ΔΡ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΒΑΣ. ΖΟΡΜΠΑ

ΘΕΟΛΟΓΟΥ-ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΟΥ

http://www.artionrate.com/index.php/blog/arthrografia/agioreitikh-zwh/1407-theologia-eikonas

Ο Θεός ως μυστήριο

Posted in Uncategorized with tags , , , , , , , , , , , , , on June 18, 2015 by anazhtitis

062ad8a131dccb5692e52469873776b1

Ο ταξιδιώτης στην πνευματική Οδό, όσο μακρύτερα προχωρεί, αποκτά βαθμιαία συνείδηση δύο διαφορετικών γεγονότων -της ετερότητας και της εγγύτητας του Αιωνίου. Στην πρώτη θέση, αντιλαμβάνεται όλο και περισσότερο ότι ο Θεός είναι μυστήριο. Ο Θεός είναι «ο τελείως Άλλος», αόρατος, ασύλληπτος, τελείως υπερβατικός, πέρα απ’ όλα τα λόγια, πέρα από κάθε κατανόηση. «Σίγουρα το νεογέννητο μωρό», γράφει ο Ρωμαιοκαθολικός George Tyrell, «ξέρει τόσα για τον κόσμο και τους δρόμους του, όσα ο πιο σοφός από μας μπορεί να ξέρει για τις οδούς του Θεού, που ο δρόμος του εκτείνεται στον ουρανό και στη γη, στο χρόνο και στην αιωνιότητα». Ένας Χριστιανός της Ορθόδοξης Παράδοσης θα συμφωνήσει μ’ αυτό απόλυτα. Όπως οι Έλληνες Πατέρες τόνιζαν: «Ένας Θεός, δηλαδή, που απαιτούμε να τον καταλαβαίνουμε εξονυχιστικά με τις δυνατότητες του λογικού μας μυαλού, καταντάει να μην είναι τίποτε περισσότερο από ένα είδωλο, σχηματοποιημένο κατά τη δική μας εικόνα. Ένας τέτοιος Θεός οπωσδήποτε δεν είναι ο αληθινός και ζωντανός Θεός της Βίβλου και της Εκκλησίας. Ο άνθρωπος είναι κατ’ εικόνα Θεού, αλλά το αντίθετο δεν αληθεύει.

Κι όμως, στη δεύτερη θέση αυτός ο Θεός του μυστηρίου είναι ταυτόχρονα εξαιρετικά κοντά μας, γεμίζοντας όλα τα πράγματα, όντας παντού γύρω μας και μέσα μας. Και είναι παρών, όχι απλώς σαν μια ατμόσφαιρα ή μια ανώνυμη δύναμη, αλλά μ’ έναν τρόπο προσωπικό. Ο Θεός που είναι άπειρα πιο περ’ από την κατανόησή μας, μας αποκαλύπτει τον εαυτό του σαν πρόσωπο· μας καλεί τον καθένα με τ’ ονομά μας και μεις του απαντούμε. Ανάμεσα σε μας και τον υπέρτατο Θεό υπάρχει μια σχέση αγάπης, παρόμοια μ’ εκείνη που υπάρχει ανάμεσα στον καθένα μας και στους άλλους, που μας είναι πάρα πολύ αγαπητοί. Γνωρίζουμε τους άλλους ανθρώπους μέσω της αγάπης μας γι’ αυτούς και μέσω της δικής τους για μας.Έτσι είναι και με το Θεό. Με τα λόγια του Νικολάου Καβάσιλα, ο Θεός ο Βασιλιάς μας είναι:

Πιο στοργικός από κάθε φίλο,
πιο δίκαιος από κάθε κυβερνήτη,
πιο τρυφερός από κάθε πατέρα,
πιο πολύ ένα μέλος από μας από όσο τα ίδια μας τα μέλη,
πιο αναγκαίος σε μας από την ίδια την καρδιά μας.

Αυτοί λοιπόν, είναι οι δύο «πόλοι» της εμπειρίας του ανθρώπου για το Θείο. Ο Θεός είναι και μακρύτερα από μας, και κοντύτερα σε μας, απ’ ο,τιδήποτε άλλο. Και βρίσκουμε, παράδοξα, ότι αυτοί οι δύο πόλοι δεν αλληλοκαταργούνται· αντίθετα, όσο πιο πολύ μας ελκύει ο ένας «πόλος» τόσο πιο ζωντανά αποκτούμε αντίληψη του άλλου ταυτόχρονα. Προχωρώντας στην οδό, ο καθένας βρίσκει ότι ο Θεός γίνεται όλο και πιο οικείος και όλο πιο μακρινός, πολύ γνωστός και όμως άγνωστος -πολύ γνωστός στο πιο μικρό παιδί, ακατανόητος στον πιο λαμπρό θεολόγο. Ο Θεός κατοικεί σε «φως απρόσιτο», ενώ ο άνθρωπος βρίσκεται μέσα στην παρουσία του με τρυφερή εμπιστοσύνη και τον προσφωνεί σαν φίλο. Ο Θεός είναι και τέρμα και αφετηρία. Είναι ο οικοδεσπότης που μας καλωσορίζει στο τέρμα του ταξιδιού, αλλά είναι και ο σύντροφος που περπατάει δίπλα μας στο κάθε βήμα πάνω στην Οδό. Όπως το θέτει ο Νικόλαος Καβάσιλας, «Αυτός είναι και το πανδοχείο όπου ξεκουραζόμαστε για μια νύχτα και το οριστικό τέρμα του ταξιδιού μας». Μυστήριο, κι όμως πρόσωπο· ας δούμε αυτές τις δύο όψεις με τη σειρά.

Κάλλιστος Γουέαρ, Επίσκοπος Διοκλείας

eikones_0062

 

Το εικονογραφικό θέμα του Χριστού που ευλογεί, με ανοικτό και πολύ σπάνια με κλειστό ευαγγέλιο όπως σε αυτή την αγιογραφία που έχει φιλοτεχνηθεί στο Άγιον Όρος, είναι ένα από τα παραδοσιακά θέματα της βυζαντινής και μεταβυζαντινής τέχνης. Ο συμβολισμός της σύνθεσης καθόρισε την παραδοσιακά απαράλλακτη μετωπική θέση του Χριστού και την επίσημη και αυστηρή έκφραση του προσώπου του.

Τα ξυλόγλυπτα του Αγίου Όρους είναι το θέμα της φετινής συλλεκτικής σειράς γραμματοσήμων των ΕΛ.ΤΑ.

Posted in Uncategorized with tags , , on June 14, 2015 by anazhtitis

Τα Ελληνικά Ταχυδρομεία συνεχίζουν και φέτος, για 8η συνεχή χρονιά, την έκδοση συλλεκτικής σειράς γραμματοσήμων για το Άγιο Όρος, με στόχο να προβάλλουν την ιστορική ορθόδοξη παράδοσή μας και να αναδείξουν τους μοναδικούς θησαυρούς που φυλάσσονται ανά τους αιώνες στο Περιβόλι της Παναγίας.
Για το 2015 κυκλοφόρησε η πρώτη σειρά με θέμα: Άγιον Όρος Άθω «Ξυλόγλυπτα». Περιλαμβάνει τα γραμματόσημα που ακολουθούν:

Αντίγραφο από 101

Αντίγραφο (2) από 101

Αντίγραφο (2) από 100

Αντίγραφο από 100

100

http://agioritikesmnimes.blogspot.gr/

Το Άγιο Πνεύμα στην Ορθόδοξη Παράδοση

Posted in Uncategorized with tags , , , , , , , , , on June 2, 2015 by anazhtitis

Η Τριαδική Θεολογία

p38-ag-triada-(38k-11bp-trip-67)

Στην αρχή του τριαδικού Μυστηρίου ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός συνοψίζει τις τρεις μεγάλες αρχές της παραδόσεως, α) Κάθε γνώση του Θεού εξαρτάται εξ ολοκλήρου από την ελεύθερη ενέργεια της θελήσεώς Του. β) Στη συνέχεια, ο Λόγος που έγινε άνθρωπος αποκαλύπτει στην Εκκλησία, της οποίας είναι η Κεφαλή, το Μυστήριο των Τριών θείων Προσώπων. Πραγματικά, η Εκκλησία γνωρίζει τον ιστορικό Χριστό που σταυρώθηκε, αναστήθηκε και δοξάστηκε, δέχεται την κυριακή προσευχή και γνωρίζει τον Υιό που διακρίνεται από τον Πατέρα• ακούει την υπόσχεση για τον «άλλο Παράκλητο» που πρόκειται να κατεβή και τον δέχεται την ημέρα της Πεντηκοστής. Πάνω από κάθε θεωρία ή φιλοσοφία, η Εκκλησία εξαγγέλλει την τριαδική οικονομία του μυστηρίου της σωτηρίας με το κήρυγμά της και τη ζη άμεσα μέσα στον τύπο του βαπτίσματος, μέσα στο Σύμβολο της πίστεώς της, μέσα στη Λειτουργία της και τα ιερά της μυστήρια. Αργότερα θα σφυρηλατήσουν οι Πατέρες τα θεολογικά επιχειρήματα, για να ανατρέψουν τις αιρέσεις και να προσδιορίσουν τη δογματική ορθοδοξία της θείας Αλήθειας, γ) Υπάρχει τέλος και η αρχή της Μοναρχίας του Θεού. Ο Πατήρ αναλαμβάνει υπεύθυνα και βεβαιώνει την ενότητα των Τριών Προσώπων μέσα σε μια τέλεια αγάπη, μέσα στη μια φύση. Η γέννηση του Υιού και η εκπόρευση του Πνεύματος φανερώνουν πρώτ’ απ’ όλα το ομοούσιό τους με τον Πατέρα, που είναι η πιο φανερή έκφραση της θεότητάς τους και της τέλειας Ισότητος των Τριών.

1. Η Παλαιά Διαθήκη

meis_027_f8

Η Παλαιά Διαθήκη παραδέχεται έναν αυστηρό μονοθεϊσμό, που διακηρύττει καθαρά ο Μωϋσής: «Άκουε, Ισραήλ, Κύριος ο Θεός ημών είς εστιν». Οι υπαινιγμοί του μυστηρίου της Τριάδος φαίνονται αμυδρά. Η αλήθεια του ξεπερνά κάθε δυνατότητα κατανοήσεως και γι’ αυτό αποκαλύπτεται κατά θείο τρόπο. Αυτό είναι το βασικό διακριτικό γνώρισμα του χριστιανισμού από την ειδωλολατρεία, τον Ιουδαϊσμό και τον Ισλαμισμό, που θεωρούν το μυστήριο του Ενός και Τριαδικού Θεού τελείως παράλογο.

Κατά τους Πατέρες δεν μπορεί κανείς να ξεδυαλύνη το μυστήριο της Αγίας Τριάδος στην Π. Δ. παρά μόνο με το φως των Ευαγγελίων. Κατά τους Εβραίους τα περισσότερα κείμενα (Γεν. 3,22. 11,7) αναφέρονται στη συνομιλία του Θεού με τους αγγέλους. Κατά τον Φίλωνα επίσης ο Άγγελος του Γιαχβέ είναι ο Λόγος με την έννοια της μονοθεϊστικής του θεολογίας, αυτός που κυβερνά τον κόσμο. Κατά τους Πατέρες όμως πρόκειται περί συνομιλίας μεταξύ των θείων Προσώπων, και ο Θεοδώρητος βλέπει στον Άγγελο του Γιαχβέ το δεύτερο Πρόσωπο της Τριάδος. Σχολιάζοντας το «Άγιος, Άγιος, Άγιος Κύριος» ο Άγιος Αθανάσιος προσδιορίζει ότι «ότε δοξολογούσι τα Σεραφίμ τον Θεόν, λέγοντα τρίτον Άγιος, Άγιος, Άγιος Κύριος Σαβαώθ, Πατέρα και Υιόν και Άγιον Πνεύμα δοξολογούσι». «Το γαρ τρίτον τα τίμια ζώα ταύτα προσφέρειν την δοξολογίαν Άγιος, Άγιος, Άγιος λέγοντα, τας τρεις υποστάσεις τελείας δεικνύντα εστίν, ως και εν τω λέγειν το Κύριος, την μίαν ουσίαν δηλούσιν». Ο Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης ερμηνεύει το ακαθόριστο των κειμένων με τη θεία παιδαγωγική: «Έτι δε και συνεσκιασμένως ερρέθη, εκείνο λογίζεσθαι χρή, ότι Ιουδαίοις τοις εις πολυθεΐαν ρέπουσι νομοθετών ουκ εδοκίμασε διαφοράν προσώπων εισαγαγείν ίνα και μη διάφορον φύσιν εν ταις υποστάσεσιν είναι δογματίσαντες, εις ειδωλολατρείαν εκκυλισθώσιν, αλλά το της μοναρχίας εξ αρχής μαθόντες μάθημα, κατά μικρόν το των υποστάσεων αναδιδαχθώσι δόγμα το πάλιν εις ενότητα φύσεως ανατρέχον». Έτσι οι προφητείες που αναφέρονται στο Μεσσία, καθώς και στα ονόματά Του, Εμμανουήλ, Θαυμαστός, Σύμβουλος, Θεός ισχυρός, Άρχων Ειρήνης, Σοφία και Λόγος, θα ερμηνευτούν μόνο από Αυτόν που θα τις συγκεντρώση στο Πρόσωπό Του, το Χριστό, Υιό του Θεού, Θεάνθρωπο και δεύτερο Πρόσωπο της Τριάδος.

Για τη μυστικιστική ιουδαϊκή σκέψη η Τορά δεν είναι ένας απλός κώδικας εντολών και νόμων αλλά ένα Πρόσωπο ζωντανό. Αν όμως για τους Ιουδαίους μένη ακόμη τραγικά ανώνυμο, για τη χριστιανική πίστη ο Χριστός το προσωποποιεί κάνοντας από το νόμο, που οδηγείται στο πλήρωμά Του, τη χάρη.

2. Η Καινή Διαθήκη

meis_093_f4

Τα Ευαγγέλια περιέχουν την πλήρη αποκάλυψη της Τριάδος. Από τον Ευαγγελισμό ακόμη, ο άγγελος προφητεύει την κάθοδο του Αγίου Πνεύματος και προσδιορίζει το όνομα του βρέφους, «διό και το γεννώμενον άγιον κληθήσεται υιός Θεού» (Λουκ. 1, 35). Η Βάπτιση του Κυρίου κάνει να λάμψη η εκθαμβωτική φανέρωση της Τριάδος. Στον αποχαιρετιστήριο λόγο Του ο Υιός αναφέρεται στον «άλλο Παράκλητο», το Άγιο Πνεύμα το «εκ του Πατρός εκπορευόμενον». Στην τάξη του Βαπτίσματος «εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος», το «όνομα» στον ενικό φανερώνει το δόγμα. «Εν δε όνομα των τριών, υποδηλούν την μίαν φύσιν της Αγίας Τριάδος», σχολιάζει ο Ζιγαβηνός. Ο Απόστολος Παύλος διατυπώνει την ευλογία: «Η χάρις του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, και η αγάπη του Θεού και η κοινωνία του Αγίου Πνεύματος μετά πάντων υμών» (Β’ Κορινθ. 13,13), και ο Απόστολος Πέτρος γράφει «εκλεκτοίς παρεπιδήμοις διασποράς … κατά πρόγνωσιν Θεού Πατρός, εν αγιασμώ Πνεύματος, εις υπακοήν και ραντισμόν αίματος Ιησού Χριστού» (Α’ Πέτρ. 1,1-2).

Paul Evdokimov

Aπό: Ευδοκίμωφ, Το Άγιο Πνεύμα στην Ορθόδοξη παράδοση, μτφρ. Στέλλα Κ. Πλευράκη, εκδ. Ίδρυμα ο Ευαγγελιστής Μάρκος, Θεσσαλονίκη 1991.

851039002pentecost09

r3x-zwodotis-20,5x27,5-360,00

 

Αγία Λυδία η Φιλιππησία

Posted in Uncategorized with tags , , , , on May 20, 2015 by anazhtitis

p54-lidia-(54k-10b-lid-35)

Η αγία Λυδία καταγόταν από τά Θυάτειρα καί διέμενε στούς Φιλίππους τής Μακεδονίας. Πρόκειται γιά πρόσωπο μέ ιερή ανησυχία. Δέν τήν ανέπαυε η φιλόϋλη θρησκεία τών ειδώλων καί δέν ανεχόταν νά λατρεύη θεούς πού μάλωναν, αλλά καί οργίαζαν μεταξύ τους. Μέσα της έγινε ένας ευλογημένος σεισμός, ο οποίος γκρέμισε τά είδωλα καί συγχρόνως έγινε η αφορμή νά οδηγηθούν τά βήματά της στόν κήπο προσευχής τών Ιουδαίων. Εκεί γνώρισε τόν νόμο τού Ισραήλ καί άναψε μέσα της η δίψα γιά τήν αναζήτηση καί εύρεση τού Σωτήρα τού κόσμου, γιά τόν οποίο άκουσε αργότερα από τόν Απόστολο Παύλο.

Tήν περίοδο πού η αγία Λυδία βρισκόταν στούς Φιλίππους τής Μακεδονίας, ο Απόστολος Παύλος ήταν στήν Τρωάδα καί είδε σέ όραμα άνθρωπο ντυμένο μέ μακεδονική στολή, νά τόν παρακαλή καί νά τόν προσκαλή νά έλθη στήν Μακεδονία, λέγοντάς του: «διαβάς εις Μακεδονίαν βοήθησον ημίν» (Πρ. ιστ’, 9). Ο Απόστολος Παύλος θεώρησε ότι αυτό ήταν θεϊκή πρόσκληση καί γι’ αυτό πήγε στήν Μακεδονία καί συγκεκριμένα στήν αρχαία πόλη τών Φιλίππων, όπου καί κήρυξε τό Ευαγγέλιο στόν τόπο προσευχής τών Ιουδαίων, δίπλα στίς όχθες τού Ζυγάκτου ποταμού. Εκεί ήταν συγκεντρωμένες πολλές θεοφοβούμενες γυναίκες, μερικές από τίς οποίες πίστεψαν στόν λόγο του. Αλλά εκείνη πού περισσότερο από όλες ενθουσιάστηκε από τό κήρυγμά του ήταν η αγία Λυδία, η οποία δήλωσε κατηγορηματικά στόν Απόστολο Παύλο ότι πιστεύει στόν Χριστό καί θέλει νά βαπτισθή, καί εκείνος τήν βάπτισε μαζί «μέ τόν οίκον αυτής». Καί έτσι έγινε η πρώτη Χριστιανή τής Μακεδονίας, αλλά καί τής Ευρώπης. Γιά νά δείξη δέ τήν ευγνωμοσύνη της, φιλοξένησε στό σπίτι της τόν Απόστολο Παύλο καί τήν συνοδεία του. Καί μάλιστα, γιά νά τό κατορθώση αυτό επέμενε πολύ, μέχρι πού τούς πίεσε. Γράφει ο Ευαγγελιστής Λουκάς στίς Πράξεις τών Αποστόλων ότι «παρεκάλεσε λέγουσα ει κεκρίκατέ με πιστήν τώ Κυρίω είναι, εισελθόντες εις τόν οίκον μου μείνατε καί παρεβιάσατο ημάς» (Πρ. ιστ’, 15).

Ο ιερός υμνογράφος, στό Απολυτίκιο τής αγίας Λυδίας, λέγει μεταξύ τών άλλων: «Τόν Θεόν σεβομένη διανοίας ευθύτητι, τό τής χάριτος φέγγος υπό Παύλου εισδέδεξαι, καί πρώτη εν Φιλίπποις τώ Χριστώ, επίστευσας θεόφρον πανοικεί…».

Ο βίος καί η πολιτεία της μάς δίνουν τήν αφορμή νά τονίσουμε τά ακόλουθα:

Πρώτον. «Τόν Θεόν σεβομένη διανοίας ευθύτητι».

Η ευθύτητα τής διάνοιας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη μέ τήν καθαρότητα τής καρδιάς, τήν αγάπη, τήν προσευχή καί τήν αληθινή λατρεία τού Τριαδικού Θεού, καί θά μπορούσαμε νά πούμε ότι είναι ο αγωγός διά τού οποίου εισέρχεται μέσα στόν άνθρωπο η Χάρη τού Θεού καί τόν αναγεννά. Γι’ αυτό καί ο Προφήτης Δαυΐδ, μετά τήν πτώση του στό διπλό αμάρτημα τού φόνου καί τής μοιχείας, αφού μετανόησε ειλικρινά, παρακάλεσε μέ δάκρυα τόν Θεό νά τού καθαρίση τήν καρδιά καί νά τού δώση «πνεύμα ευθές». «Καρδίαν καθαράν κτίσον εν εμοί, ο Θεός, καί πνεύμα ευθές εγκαίνισον εν τοίς εγκάτοις μου». Αλλά καί ο Προφήτης Ησαΐας, προτρέποντας τόν λαό νά μετανοήση καί νά επιστρέψη στήν οδό τού Θεού, έλεγε ότι ο άνθρωπος θά μπορέση νά δή τόν Σωτήρα τού κόσμου καί θά μεθέξη τής δόξης τού Θεού όταν εγκαταλείψη τούς τραχείς δρόμους τής αμαρτίας, τούς οποίους βαδίζει, καί επιστρέψη στάς λείας οδούς τού Θεού. Δηλαδή, όταν ετοιμάση κατάλληλα τόν εαυτό του μέ τήν απόκτηση ευθύτητας, ειλικρίνειας καί ταπείνωσης. «Τάδε λέγει Κύριος, ετοιμάσατε τήν οδόν Κυρίου. ευθείας ποιείτε τάς τρίβους τού Θεού ημών. πάσα φάραγξ πληρωθήσεται καί πάν όρος καί βουνός ταπεινωθήσεται, καί έσται πάντα τά σκολιά εις ευθείαν καί η τραχεία εις οδούς λείας καί οφθήσεται η δόξα Κυρίου, καί όψεται πάσα σάρξ τό σωτήριον τού Θεού» (Ησ. μ’, 4-5).
Στίς ημέρες μας, δυστυχώς, η ευθύτητα καί η ειλικρίνεια αποτελούν είδος πρός εξαφάνιση. Αντίθετα, πλεονάζουν η πονηρία, η ανειλικρίνεια, οι μηχανορραφίες καί οι δολοπλοκίες. Ο καθένας, όμως, από μάς έχει τήν δυνατότητα νά δουλέψη στόν εαυτό του καί μέ τήν Χάρη τού Θεού καί τόν προσωπικό του αγώνα μπορεί νά αποκτήση «καρδίαν καθαράν καί πνεύμα ευθές». Θά πρέπει δέ νά σημειωθή ότι η προσωπική βελτίωση τού καθενός από μάς θά βελτιώση καί τήν κοινωνία, αφού η κοινωνία αποτελείται από όλους εμάς. Είναι ο μοναδικός τρόπος γιά τήν αλλαγή τής κοινωνίας πρός τό καλύτερο καί άλλος τρόπος από αυτόν δέν υπάρχει.

Δεύτερον. «Επίστευσας θεόφρον πανοικεί».

Είναι στ’ αλήθεια ωραία εικόνα νά βλέπη κανείς μιά ολόκληρη οικογένεια νά ασπάζεται τήν αληθινή πίστη, νά βαπτίζεται καί στήν συνέχεια νά φιλοξενή στό σπίτι της τόν Απόστολο τού Χριστού μέ τήν συνοδεία του. Πράγματι, τό γεγονός αυτό -τής επικοινωνίας μέ αγιασμένους ανθρώπους- αποτελεί αληθινή ευλογία, καθώς καί πηγή έμπνευσης γιά τήν περαιτέρω πορεία όλων τών μελών τής οικογένειας, καί ιδιαίτερα τών παιδιών, αφού η σύνδεση τών παιδιών μέ ανθρώπους οι οποίοι αποτελούν υγιή πρότυπα ζωής, είναι ό,τι καλύτερο μπορεί νά συμβή στήν ζωή τους. Όταν οι γονείς αγαπούν τόν Θεό καί τούς συνανθρώπους τους, αυτό σημαίνει ότι είναι καί μεταξύ τους αγαπημένοι καί αυτό έχει μεγάλη επίδραση στήν ψυχολογία τών παιδιών, στήν διαμόρφωση τής προσωπικότητάς τους καί στήν ομαλή πορεία τους μέσα στήν κοινωνία. Τό παράδειγμα τών γονέων αποτελεί τό θεμέλιο πάνω στό οποίο κτίζεται τό πνευματικό οικοδόμημα τής ζωής τών παιδιών. Επίσης, τά παιδικά βιώματα μένουν ανεξίτηλα στήν μνήμη καί τήν καρδιά καί επομένως όταν τά παιδιά συνδέονται μέ φορείς τής ορθοδόξου παραδόσεως, τότε αγαπούν τήν δική τους παράδοση, μπορούν νά τήν ξεχωρίζουν από άλλες παραδόσεις καί δέν κινδυνεύουν νά αλλοτριωθούν σέ οποιεσδήποτε συνθήκες ζωής καί άν βρεθούν. Πολύ σωστά έχει λεχθή ότι οι λαοί καί τά έθνη πού δέν γνωρίζουν καί κυρίως δέν βιώνουν τήν παράδοσή τους απειλούνται μέ αφανισμό.

Η βίωση τής ορθόδοξης παράδοσης στήν αυθεντική της μορφή δημιουργεί τίς προϋποθέσεις γιά τήν απόκτηση εσωτερικής καθαρότητας, ευθύτητας καί ειλικρίνειας, καί όταν αυτό πραγματοποιηθή, τότε «οφθήσεται η δόξα Κυρίου, καί όψεται πάσα σάρξ τό σωτήριον τού Θεού».

«Άγιος Γεώργιος» και δράκοντες της Ιστορίας

Posted in Uncategorized with tags , , , , , on April 23, 2015 by anazhtitis

Σύμφωνα με την ορθόδοξη παράδοση ο Άγιος Γεώργιος απελευθέρωσε από τον δράκοντα που ζούσε σε μία πηγή τη βασιλοπούλα της Σιλήνας στη Λιβύη και απέδωσε το νερό στους κατοίκους.

Ωστόσο, ο Άγιος Γεώργιος δεν ήταν πάντα δρακοντοκτόνος. Αυτό προκύπτει κατά τον M. Αλ. Αλεξιάδη (και) από το γεγονός ότι η πρώτη αγιογραφία του αγίου, που χρονολογείται στον 6ο αιώνα, τον παριστά με στρατιωτική στολή αλλά πεζό. (Ήταν τότε που το Βυζάντιο ένιωθε τη σιγουριά της δύναμής του και η Ανατολική Εκκλησία είχε δώσει την ενοποιητική ιδεολογία της αυτοκρατορίας, σίγουρη και αυτή για τη δύναμή της.)

eikones_0064

x6628

xx8899

«Σε μεταγενέστερη αγιογραφία του 9ου αιώνα ο Άγιος παρίσταται (λέει ο M. Αλ. Αλεξιάδης) αυτή τη φορά έφιππος και με ακόντιο». Πιο πολεμικός σε μία περίοδο που το Βυζάντιο νιώθει την απειλή του Ισλάμ και η Ανατολική Εκκλησία βρίσκεται στη δίνη της εικονομαχίας και νιώθει την πίεση της αυξανόμενης δύναμης του Πάπα.

Τον 11ο αιώνα (όταν πλέον το Βυζάντιο βρίσκεται σε δυσχερή θέση) ο άγιος στην εικονογραφία καθιερώνεται ως δρακοντοκτόνος.

Διαβάζοντας τις εποχές (και) μέσα από τις εικόνες, η Μαρία Βασιλάκη (αναπληρώτρια καθηγήτρια Βυζαντινής Τέχνης) θα σημειώσει το αξιοπερίεργο: «Οι κατ’ εξοχήν δρακοντοκτόνοι άγιοι στην Ορθόδοξη Εκκλησία ήταν οι δύο Θεόδωροι, ο Τήρων και ο Στρατηλάτης. H παλαιότερη παράσταση με τον Άγιο Γεώργιο του 6ου αιώνα τον δείχνει ως αξιωματούχο, δηλαδή με την επίσημη και όχι με τη στρατιωτική του στολή. Δεν γνωρίζω για παράσταση του 9ου αιώνα. Πάντως, μόλις τον 11ο εμφανίζεται ως δρακοντοκτόνος. Πώς και γιατί αντικαταστάθηκαν οι Θεόδωροι από τον Γεώργιο είναι ένα ζητούμενο».

p84-george-(84k350-geo-105)

p89-georgios-(89k405geo-150)

Πιθανόν αυτό να οφείλεται στον τόπο όπου μαρτύρησε και ετάφη που ήταν η Λύδα της Παλαιστίνης. Και στην κατάκτησή της από τους Άραβες. Άλλωστε αυτό μπορεί να δίνει και μία ερμηνεία της μεγάλης αποδοχής που τυγχάνει ο Αγιος Γεώργιος και στη Δυτική Εκκλησία.

george-1

 

Οι σταυροφόροι έρχονται με τον σταυρό του Αγίου Γεωργίου και μάλιστα σύμφωνα με την παράδοση απελευθερώνουν τον τάφο του και μεταφέρουν τα λείψανά του στην Αγγλία. Όπως αναφέρει η Μαρία Βασιλάκη, στον οίκο των Ουίνδσορ το περίφημο τάγμα της περικνημίδας έχει ως προστάτη άγιό του τον Γεώργιο, αλλά και σε ολόκληρη τη Βόρεια Ευρώπη οι περισσότερες εκκλησίες μέσα σε κάστρα ήταν αφιερωμένες στον πολεμιστή – άγιο.

Αλλά η μεγάλη διαφορά μεταξύ Ορθόδοξης και Δυτικής Εκκλησίας εντοπίζεται στην αναπαράσταση του δράκοντα, δηλαδή του «κακού, της απειλής από τον Άλλο». Στην Ανατολή ο δράκοντας είναι απλώς φιδόμορφος. Αντίθετα στη Δύση μοιάζει πιο πολύ με το τέρας (Σατανά) της Αποκάλυψης. H μοναδική αγιογραφία στον ελλαδικό χώρο που ο δράκοντας είναι «δυτικότροπος» είναι, όπως λέει η Μαρία Βασιλάκη, «του μεγάλου, προγενέστερου αλλά εξίσου σημαντικού με τον Θεοτοκόπουλο, του Άγγελου τον 15ο αιώνα στην Κρήτη. Απεικονίζεται με δύο πόδια και τρία κεφάλια. Ίσως δεν είναι τυχαίο, επειδή η Κρήτη βρισκόταν υπό βενετσιάνικη επιρροή και αυτό μεταφέρθηκε και στην εικόνα».

Ο Robert Thurston (καθηγητής ιστορίας στο Μαϊάμι των ΗΠΑ) δίνει την ακόλουθη εξήγηση: «H Ανατολική Εκκλησία υποτάχθηκε σε αλλόθρησκους εχθρούς και αυτό την ανάγκασε να επιδείξει μεγαλύτερη πίστη (βεβαιότητα) στην τελική νίκη του Χριστού. Άλλωστε αυτή έζησε για αιώνες με τον «Σατανά» (σ. σ.: τον «Αλλο»), ενώ η Δύση τον είχε στα σύνορά της, ως απειλή, και φοβόταν τη μυστική είσοδό του στις περιοχές της. Αλλη διαφορά είναι το πλήθος των αιρέσεων που απασχόλησε τη Δυτική αλλά όχι και την Ανατολική Εκκλησία».

http://www.artionrate.com/index.php/artion-magazine/artion-kalesma/1327-agios-gewrgios-kai-drakontes