Archive for αγιοι αποστολοι

Σπάνια εικονογραφική προσέγγιση όπου παρουσιάζει την Παναγία να κοινωνάει

Posted in Uncategorized with tags , , , , , , , , , , on September 29, 2015 by anazhtitis

maica-domnului-impartasind

Στην σπάνια αυτή εικονογραφική προσέγγιση εμφανίζεται η Παναγία να κοινωνάει κατά τον τύπο της γνωστής εικόνας όπου ο Σωτήρας Χριστός κοινωνάει τους Αγίους Αποστόλους.

Η εικόνα αυτή αναφέρεται σ’ένα θαύμα όπου έγινε στο μοναστήρι του Αγίου Σάββα του Ηγιασμένου την περίοδο της επίγειας ζωής του Αγίου Σάββα,γεγονός που καταγράφει ο Αγάπιος Μοναχός στο βιβλίο του ”Αμαρτωλών Σωτηρία”(Εν Βενετία 1851, σ. 307 κ.ε.)

Τον καιρό του Αγίου Σάββα, ήσαν στη Λαύρα του πολλοί και ενάρετοι μοναχοί. Πήγε δε κι ένας πλούσιος ευγενής και άρχοντας για να μονάσει και τον υποδέχθηκε με χαρά ο άγιος. Και επειδή δεν ήταν συνηθισμένος στον κόπο, δεν τον άφηνε… να πηγαίνει μαζί με τους άλλους στις βαριές εργασίες της γης, και να επιστρέφει στην Λαύρα την ενάτη ώρα για την ανάγνωση της Ακολουθίας, του Εσπερινού και την τράπεζα (έτρωγαν μόνο μια φορά τη μέρα). Τον πρόσταξε όμως να αγωνίζεται στο Μοναστήρι κατά δύναμη, και να νηστεύει ώσπου να έλθουν οι άλλοι αδελφοί και να τρώνε όλοι μαζί κατά την τάξη.

Αυτός όμως, ούτε καν αυτή την εντολή τηρούσε. Έτρωγε κρυφά στο κελλί του, τρόφιμα που του έφερναν οι συγγενείς του. Ο άγιος το γνώριζε, όμως επειδή ήταν αρχάριος, δεν του είπε τίποτα παρά μόνο προσεύχονταν στον Θεό να τον διορθώσει.

impartasirea-apostolilor

Ήλθε η εορτή της Παναγίας την 15η Αυγούστου, και το πρωί της παραμονής, όταν οι αδελφοί πήγαιναν να δουλέψουν, ο άγιος τους είπε να έλθουν νωρίς να ψάλλουν. Στον δε αρχάριο είπε να πάει στον ναό την ώρα του Εσπερινού και μόλις συναχθούν οι αδελφοί να τον ειδοποιήσει. Και αφού ήλθαν οι αδελφοί, είδε ο αρχάριος μια θαυμαστή οπτασία, όχι κοιμώμενος, αλλά ξύπνιος.

Είδε μια ωραιοτάτη γυναίκα εν μέσω δύο Αγγέλων, η οποία φωτοβολούσε περισσότερο από τον ήλιο. Ο μεν ένας Άγγελος κρατούσε ένα ποτήριο γεμάτο Άρτο ουράνιο, και ο έτερος ένα λεπτό μανδύλιο. Η δε ωραία εκείνη γυνή, η οποία ήταν η Δέσποινά μας, εβάσταζε μια χρυσή λαβίδα, και ερχόταν προς αυτήν ένας-ένας οι μοναχοί, καθάριζε το πρόσωπό τους ο Άγγελος με το μανδύλιο, έπειτα προσκυνούσε την Παναγία και αυτή λάμβανε τη λαβίδα και του μετέδιδε τον ουράνιο Άρτο.

Βλέποντας αυτά ο αρχάριος θαύμαζε και πλησιάζοντας να δεχθεί κι αυτός την δωρεά, δεν πέτυχε το ποθούμενο. Ούτε ο Άγγελος τον καθάρισε, ούτε η Παναγία τον κοινώνησε. Η Θεοτόκος του είπε : «Αυτή η βρώσις είναι το Σώμα του Υιού μου, και το λαμβάνουν όσοι νηστεύουν έως την ώρα αυτή, και καθαρίζονται, όμως εσύ δεν νηστεύεις, και πώς να κοινωνήσεις τούτου του Άρτου ;».

Ο αρχάριος απάντησε : «Ας με καθαρίσει ο Άγγελος με το ιερό αυτό μανδύλιο». Η δε Παναγία του αποκρίθηκε : «Αν θέλεις να καθαρίζεσαι με αυτό, πρέπει να κοπιάζεις και συ με τους άλλους, διότι αυτοί ήσαν ιδρωμένοι από τον κόπο και γι΄ αυτό καθαρίζονται. Σε σένα ποιόν ιδρώτα να καθαρίσει ο Άγγελος ;».

Μόλις άκουσε αυτά ο αρχάριος τρόμαξε, έτρεξε στον Ηγούμενο και του είπε : «Είδατε την οπτασία που είδα εγώ ο ανάξιος ;». Ο δε Άγιος Σάββας του απάντησε ότι αυτή ήταν για να διορθωθεί και ότι οι αδελφοί πληροφορούνται ότι η Παναγία τους αγιάζει να είναι άξιοι σε κάθε πανήγυρη να κοινωνούν τα Θεία Μυστήρια. Από τότε κι αυτός (ο αρχάριος), κοπίαζε περισσότερο και έτρωγε λιγότερο και έτσι τελειούμενος στην μακαρία υπακοή, αξιώθηκε της ουρανίου μακαριότητος.

http://proskynitis.blogspot.gr/

mem05-(17x15)-230.1

Φιλοτεχνημένη στο χέρι, από τους αγιογράφους – μοναχούς της Σκήτης της Μικράς Αγίας Άννας στο Άγιο Όρος, η αγιογραφία αυτή είναι ένα συλλεκτικό έργο βυζαντινής τέχνης. Η Παναγία εικονίζεται βρεφοκρατούσα με τον Χριστό στα δύο της χέρια. Ο Χριστός ευλογεί με το δεξί του χέρι ενώ στο αριστερό κρατεί κλειστό ειλητάριο.

p48_ele-(48k-10b-ele-35)

Η αγιογραφία αυτή είναι φιλοτεχνημένη σε φυσικό σκαπτό ξύλο με την μέθοδο της αποτύπωσης πάνω σε καμβά ενώ κοσμείται με χρυσό φόντο. Η Παναγία εικονίζεται σε προτομή στραμμένη σε τρία τέταρτα προς τα αριστερά κρατώντας τον Χριστό στην αγκαλιά της. Γέρνει απαλά το κεφάλι της και το ακουμπά με τρυφερότητα στο μάγουλο του Χριστού, ενώ με το αριστερό της χέρι τον αγκαλιάζει στοργικά. Ο Χριστός κρατά το πρόσωπο της Παναγίας. Παράλληλα με το άλλο χέρι κρατά τρυφερά το χέρι της μητέρας του. Έχει φιλοτεχνηθεί στο βυζαντινό αγιογραφείο του πατρός Πεύκη και φέρει την υπογραφή του η οποία σημαίνει και την γνησιότητα του αντιγράφου αυτού το οποίο φέρει έτσι και την σφραγίδα της παράδοσης του Αγίου Όρους.

p6-odigitria-(6l-10odk-40)

Η Παναγία εικονίζεται αριστεροκρατούσα. Στρέφει ελαφρά το σώμα και γέρνει το κεφάλι προς τον Χριστό. Η Παναγία φορεί χιτώνα και μαφόριο σε βυζαντινό χρώμα με χρυσά στολίδια στους ώμους και τα αστέρια στον ώμο και το μέτωπο. Ο χιτώνας του Χριστού είναι πορτοκαλί-χρυσαφής και το ιμάτιο λευκό.  Φιλοτεχνήθηκε με την μέθοδο της παλαίωσης σε φυσικό ξύλο από το βυζαντινό αγιογραφείο του πατρός Πεύκη ο οποίος μαθήτευσε στην τέχνη της αγιογραφίας στο Άγιο Όρος και στην Αθωνιάδα Σχολή για τέσσερα έτη.

 

Advertisements

Που είναι αφιερωμένη η κάθε ημέρα;

Posted in Uncategorized with tags , , , , , , , , , , , , , , , , , , , on August 9, 2015 by anazhtitis

p15-anastasi-(15k10p-ana-45)

 

Κυριακή

Η Κυριακή είναι αφιερωμένη στην Ανάσταση του Κυρίου – Παναγία Τριάς ο Θεός ελέησον ημάς.

x7176

 

Δευτέρα

Η Δευτέρα είναι αφιερωμένη στους Αγίους Ταξιάρχες – Άγιοι Αρχάγγελοι, πρεσβεύσατε υπέρ ημών.

p11-prodromos-(11k-10pro-40)

 

Τρίτη

Η Τρίτη είναι αφιερωμένη στον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο και Βαπτιστή – Βαπτιστά του Χριστού, πρέσβευε υπέρ ημών.

mem05-(17x15)-230.1

 

Τετάρτη

Η Τετάρτη είναι αφιερωμένη στην Σταύρωση του Κυρίου και στην Υπεραγία Θεοτόκο – Σταυρέ του Χριστού, σώσον με τη δυνάμει σου και Υπεραγία Θεοτόκε σώσον ημάς.

pek34---ag.nikolaos-25x33.50---270.00

 

Πέμπτη

Η Πέμπτη είναι αφιερωμένη στους Αγίους Αποστόλους και τον Άγιο Νικόλαο – Άγιοι Απόστολοι, πρεσβεύσατε υπέρ ημών και Άγιε Νικόλαε, πρέσβευε υπέρ ημών.

p39-stavrosi-(39k-10bp-sta-45)

 

Παρασκευή

Η Παρασκευή είναι αφιερωμένη στην Σταύρωση του Κυρίου – Σταυρέ του Χριστού, σώσον με τη δυνάμει σου.

nas1pan

Σάββατο

Το Σάββατο είναι αφιερωμένο στους Αγίους Πάντες – Άγιοι Πάντες, πρεσβεύσατε υπέρ ημών

Όλες οι παραπάνω αγιογραφίες προέρχονται από την Έκθεση προϊόντων Αγίου Όρους και είναι έργα χειρών των μοναχών και  καθηγητών, αγιογράφων αποφοίτων της Αθωνιάδας Εκκλησιαστικής Ακαδημίας του Αγίου Όρους. Η Έκθεση προϊόντων Αγίου Όρους υπηρετώντας το έργο των Μοναστηριών της Ορθοδοξίας παρουσιάζει τα έργα των χειρών αυτών φροντίζοντας για την μετάδοση του μηνύματος της Αγιορείτικης κληρονομιάς στον κόσμο.

http://www.artionrate.com/index.php/blog/arthrografia/agioreitikh-zwh/1430-afierwmenh-kathe-mera-evdomadas

Η Α’ Οικουμενική Σύνοδος σε φορητές εικόνες του Αγίου Όρους

Posted in Uncategorized with tags , , , , , , , on May 31, 2015 by anazhtitis

Αντίγραφο από 10

Τρεις φορές το χρόνο η Εκκλησία εορτάζει μνήμες Πατέ­ρων· την έκτη τώρα Κυριακή μετά το Πάσχα, μια Κυριακή μέσα στο μήνα Ιούλιο και μια Κυριακή μέσα στο μήνα Οκτώ­βριο. Αυτό δείχνει πόσο η Εκκλησία τιμά τους αγίους Πατέ­ρες, αφού και ονομάζεται χαρακτηριστικά Εκκλησία Πατέ­ρων, το ίδιο όπως ονομάζεται Εκκλησία Μαρτύρων. Οι Πα­τέρες της ’Εκκλησίας είναι κληρικοί όλων των βαθμών, Επί­σκοποι, Πρεσβύτεροι, Διάκονοι, ακόμα δε και απλοί μοναχοί· όχι απλώς σοφοί και, καθώς λέμε σήμερα, μορφωμένοι και διανοούμενοι, αλλά άνθρωποι πνευματικής πείρας και αγιωσύνης. Σήμερα στον καθένα, που μπορεί να λέγει και να γρά­φει πέντε λόγια, που ασχολείται με τα γράμματα και τις τέ­χνες, εύκολα χαρίζομε τον τίτλο του πνευματικού ανθρώπου. Όμως πνευματικότητα είναι πείρα αγιωσύνης, κι αυτό είν’ ένα από τα γνωρίσματα των Πατέρων της Εκκλησίας. Οι Πα­τέρες της Εκκλησίας είναι άνθρωποι με ορθόδοξο φρόνημα, με αγιότητα βίου και με πνευματική πείρα.

Αλλά, όταν λέμε πως η Εκκλησία είναι Εκκλησία Πατέ­ρων, εννοούμε πως η ορθόδοξη πίστη μας είναι διδαχή και παράδοση των αγίων Αποστόλων, που φτάνει σε μας με εγγύηση και κύρος διαμέσου της ερμηνείας των αγίων Πατέρων.

Στο Σύμβολο της πίστεως ομολογούμε πως η μία και αγία και καθολική Εκκλησία είναι αποστολική· είναι δηλαδή η Εκκλησία του Χριστού, σύμφωνα με τη διδαχή και την πα­ράδοση των αγίων Αποστόλων. Αυτή την αποστολική παρά­δοση η Εκκλησία την κατέχει διαμέσου των αγίων Πατέρων. Οι Πατέρες είναι οι γέφυρες από τις οποίες περνά και διαιωνίζει στην Εκκλησία η αποστολική παράδοση. Όταν λέμε λοι­πόν την Εκκλησία αποστολική, είναι το ίδιο σαν και να λέγα­με πατερική· οι Πατέρες μέσα στην Εκκλησία εγγυώνται για την αποστολικότητα της πίστεως και για την ορθοδοξία. Ορ­θοδοξία θα πει πατερική παράδοση. Το βλέπομε αυτό στον τρόπο, με τον οποίο διατυπώνονται οι αποφάσεις των οικουμε­νικών Συνόδων. Η απόφαση της τέταρτης οικουμενικής Συνό­δου αρχίζει έτσι· «Επόμενοι τοις αγίοις πατράσι…». Το ίδιο και η απόφαση της έβδομης οικουμενικής Συνόδου· «Επακολουθούντες τη θεηγόρω διδασκαλία των αγίων Πατέρων ημών και τη παραδόσει της καθολικής Εκκλησίας…». Αυτά θα πουν πως οι Πατέρες, η διδασκαλία τους δηλαδή, είναι το ποτάμι, που ρέει πάντα μέσα στην ίδια κοίτη της εκκλησιαστικής πα­ράδοσης.

Στην ευαγγελική περικοπή, που διαβάζεται στη θεία Λειτουργία, ο Ιησούς Χριστός προσεύχεται προς τον ουράνιο Πατέρα για τους μα­θητές του και για την Εκκλησία. Οι μαθητές του είν’ εκείνοι που του δόθηκαν από τον Πατέρα· τους δίδαξε και τους φύλα­ξε και δεν χάθηκε απ’ αυτούς παρά μόνο «ο υιός της απωλείας», εκείνος που από μόνος του προτίμησε και θέλησε να χαθεί. Ήλθε η ώρα κι ο διδάσκαλος τώρα θα φύγει, ενώ οι μα­θητές του θα μείνουν, σηκώνοντας το βάρος μιας τιμής και μιας ευθύνης. Η τιμή τους είναι ότι τους κάλεσε ο Θεός· η ευθύνη τους ότι, μένοντας αυτοί στον κόσμο, πρέπει να ποιμάνουν την Εκκλησία. Και πρώτ’ απ’ όλα να μείνουν ενωμένοι και να κρατήσουν ενωμένους τους πιστούς. Η Εκκλησία πριν απ’ όλα είναι μία, και δεν μπορεί να είναι ούτε αγία ούτε καθολική ούτε αποστολική, αν δεν είναι μία. Μα η ενότητα της Εκκλησίας δεν φυλάγεται παρά με την ενότητα των ποι­μένων της Εκκλησίας κι αυτό πάλι δεν γίνεται παρά με το φόβο και τη δύναμη και το φόβο του Θεού. Γι’ αυτό προσεύ­χεται ο Μέγας Αρχιερέας· «Τήρησον αυτούς εν τω ονόματί σου, ους δέδωκάς μοι, ίνα ώσιν εν καθώς ημείς»· αυτούς που μου έδωσες φύλαξέ τους στο όνομά σου, για να είναι ένα, κα­θώς είμαστε εμείς.

Αυτό το απόσπασμα από την αρχιερατική προσευχή του Κυρίου είναι ένα άρτιο ποιμαντικό κείμενο. Φτάνει να το δια­βάσουμε προσεκτικά, για να δούμε σ’ αυτό τι είναι η Εκκλη­σία, τι είναι οι ποιμένες της Εκκλησίας και ποιό είναι το έργο τους. Γι’ αυτό και διαλέχτηκε να διαβάζεται στη μνήμη των αγίων Πατέρων, που είναι οι ποιμένες και διδάσκαλοι της Εκκλησίας, διάδοχοι των αγίων Αποστόλων. Η Εκκλησία δεν είναι μια ανθρώπινη οργάνωση· είναι η βασιλεία του Χριστού, η οποία «ουκ έστιν εκ του κόσμου τούτου»· δεν έχει εγκόσμια προέλευση και δεν στηρίζεται σε συνθήκες του κόσμου τού­του η Εκκλησία. Η Εκκλησία είναι οι Απόστολοι, οι Μάρτυ­ρες, οι Προφήτες, οι Ιεράρχες, οι Όσιοι και οι Δίκαιοι, όλος ο λαός του Θεού, που συγκροτούν το σώμα του Χριστού. Ένας- ένας χωριστά, ως πρόσωπα και μέλη του σώματος, κι όλοι μαζί το σώμα, με κεφαλή τον Ιησού Χριστό! Πρώτη ιδιότητα και γνώρισμα αυτού του σώματος, για να υπάρχει και να ζει, είναι η ενότητα, η Εκκλησία να είναι μία. Οι αιρέσεις και τα σχίσματα είναι ο μεγάλος εσωτερικός εχθρός της Εκκλησίας, που λυμαίνεται και καταστρέφει την ενότητά της. Κι αυτό υπήρξε και είναι πάντα το πρώτο και κύριο έργο των Πατέρων και Ποιμένων της Εκκλησίας, ότι κράτησαν δηλαδή και κρατούν ενωμένη την Εκκλησία και αδιαίρετο το σώμα του Χριστού. Στην προσευχή του, που συνεχίζεται και μετά την ευαγγελική περικοπή, πέντε φορές ο Μέγας Αρχιερέ­ας παρακαλεί τον ουράνιο Πατέρα για την ενότητα της Εκ­κλησίας· «ίνα ώσιν έν καθώς ημείς». Και πρέπει ακριβώς εδώ να προσέξουμε στο «καθώς ημείς» πρότυπο δηλαδή της ενότητας της Εκκλησίας είναι η ενότητα και απόλυτη συμφωνία των τριών προσώπων της Αγίας Τριάδας, που είναι ο ένας και αληθινός Θεός.

Κάθε φορά που η Εκκλησία εορτάζει την μνήμη των αγίων Πατέρων τιμά όλους τους Πατέρες και Ποιμένες της, τους αρχαίους και τους νέους, τους επιφανείς και τους αφανείς· τον κάθε μεγάλο, μα και τον κάθε μικρό και ταπεινό Ιερέα, που έζησε με το βάρος της ιεροσύνης και με τη βαθειά συναίσθη­ση της ευθύνης απέναντι των ανθρώπων, που του εμπιστεύθηκε ο Μέγας Αρχιερέας της Εκκλησίας. Το πιο μεγάλο κακό στην ’Εκκλησία είναι η αίρεση και το σχίσμα και το πιο μεγά­λο κρίμα για τον ποιμένα της Εκκλησίας είναι εξαιτίας του να διχασθούν οι πιστοί, είτε για κακοδιδασκαλία είτε για φιλοδο­ξία είτε για αμέλεια και απροσεξία στο βίο του είτε για οποιαδήποτε άλλη κακή γνώμη του και πράξη. Η Εκκλησία τους κακούς ποιμένες τους αναθεματίζει, τους καλούς τους τιμά και τους εορτάζει· είναι οι Ποιμένες και Διδάσκαλοι και Πατέρες. Αμήν.

01

Η Α’ Οικουμενική Σύνοδος σε φορητή εικόνα της  Ιεράς Μονής Χιλανδαρίου (16ος αι.)

02

Η Α’ Οικουμενική Σύνοδος σε φορητή εικόνα της Ιεράς Μονής Ξηροποτάμου (17ος αι.)

03

Η Α’ Οικουμενική Σύνοδος σε φορητή εικόνα της Ιεράς Μονής Κουτλουμουσίου (17ος αι.)

04

Η Α’ Οικουμενική Σύνοδος σε φορητή εικόνα της Ιεράς Μονής Ξηροποτάμου (17ος αι.)

05

Η Α’ Οικουμενική Σύνοδος σε φορητή εικόνα της Ιεράς Μονής Αγίου Παύλου (17ος αι.)

06

Η Α’ Οικουμενική Σύνοδος σε φορητή εικόνα της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας (18ος αι.)

07

Η Α’ Οικουμενική Σύνοδος σε φορητή εικόνα της Ιεράς Μονής Διονυσίου (1758)

08

Η Α’ Οικουμενική Σύνοδος σε φορητή εικόνα της Νέας Σκήτης (1768)

09

Η Α’ Οικουμενική Σύνοδος σε φορητή εικόνα της Ιεράς Μονής Βατοπαιδίου (1770)

10

Η Α’ Οικουμενική Σύνοδος σε φορητή εικόνα του Ναού του Πρωτάτου (1779)

12

Η Α’ Οικουμενική Σύνοδος σε φορητή εικόνα της Ιεράς Μονής Παντοκράτορος (1779)

13

Η Α’ Οικουμενική Σύνοδος σε φορητή εικόνα της Ιεράς Μονής Βατοπαιδίου (18ος αι.)

14

Η Α’ Οικουμενική Σύνοδος σε φορητή εικόνα της Ιεράς Μονής Γρηγορίου (18ος αι.)

16

 

Η Α’ Οικουμενική Σύνοδος σε φορητή εικόνα της Ιεράς Μονής Κωνσταμονίτου (1894)

17

Η Α’ Οικουμενική Σύνοδος σε φορητή εικόνα της Ιεράς Μονής Αγίου Παντελεήμονος (19ος αι.)

20

Η Α’ Οικουμενική Σύνοδος σε φορητή εικόνα της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (20ος αι.)

21

 

Η Α’ Οικουμενική Σύνοδος σε φορητή εικόνα της Ιεράς Μονής Ιβήρων (20ος αι.)

http://agioritikesmnimes.blogspot.gr/

Η νηστεία των Αγίων Αποστόλων

Posted in Uncategorized with tags , , , , , , on June 18, 2014 by anazhtitis

30a20e985f70cd51024d272be905f0f0_L

Από την Δευτέρα μετά την Κυριακή των Αγίων Πάντων αρχίζει η νηστεία των Αγίων Αποστόλων, η νηστεία δηλαδή που είναι αφιερωμένη στους Αγίους Αποστόλους και η διάρκειά της ποικίλει αναλόγως με την ημερομηνία τελέσεως της εορτής τού Πάσχα από την οποία εξαρτάται η έναρξή της, δηλαδή η Κυριακή των Αγίων Πάντων.

Η νηστεία αυτή είναι αρχαιοπαράδοτος στην Εκκλησία μας. Πρώτος ο Μέγας Αθανάσιος αναφέρει νηστεία μιάς εβδομάδος μετά την Πεντηκοστή. «Τη γαρ εβδομάδι μετά την αγίαν πεντηκοστήν ο λαός νηστεύσας εξήλθε περί το κοιμητήριον εύξασθαι» (εγράφη περί το 357).

Αυτός μεν αναφέρει την νηστεία αυτή αμέσως μετά την Πεντηκοστή, αλλά το βιβλίο των Αποστολικών Διαταγών, το οποίο έχει γραφεί πενήντα περίπου έτη αργότερα και απηχεί αποστολοπαράδοτες εντολές και συνήθειες, την αναφέρουν μία εβδομάδα μετά την Πεντηκοστή, δηλαδή μετά την εορτή των Αγίων Πάντων. «Μετά ουν το εορτάσαι υμάς την πεντηκοστήν εορτάσατε μίαν εβδομάδα και μετ’ εκείνην νηστεύσατε μίαν, δίκαιον γαρ και ευφρανθήναι επί τη εκ Θεού δωρεά και νηστεύσαι μετά την άνεσιν». Όπως φαίνεται από το χωρίο των Αποστολικών Διαταγών, η περί ης ο λόγος νηστεία σχετιζόταν με την χαρμόσυνη περίοδο από το Πάσχα μέχρι την Πεντηκοστή, μετά την οποία έπρεπε να επέλθει κάποιας μορφής αντίδραση, ώστε να μετριασθεί η χαρμόσυνη διάθεση.

Επειδή οι απόστολοι είχαν αρχίσει το κήρυγμα μετά την Πεντηκοστή, οι μετ’ αυτήν ημέρες ήσαν αφιερωμένες σ’ αυτούς. Γι’ αυτό και στις συριακές πηγές η νηστεία αυτή ονομαζόταν των Αγίων Αποστόλων αν και δεν είχε ακόμη εισαχθεί από τη Δύση στην Ανατολή η εορτή των Αγίων Αποστόλων τής 29ης Ιουνίου. Κατ’ αυτήν περίπου την περίοδο εισάγεται και η αρχικώς ολιγοήμερη νηστεία των Χριστουγέννων. Και οι δύο, κατ’ αφομοίωση τής νηστείας τής Μεγάλης Τεσσαρακοστής, γίνονται τεσσαρακονθήμερες αργότερα περίπου τον 6ο αι. από τους μοναχούς τής Συρίας και της Παλαιστίνης.

Πρώτη γραπτή αναφορά γι’ αυτές τις δύο νέες τεσσαρακοστές κάνει λόγο ο Άγ. Αναστάσιος ο Σιναϊτης, ηγούμενος τής Μονής τού Σινά κατά τον 7ο αι., έπειτα ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Νικηφόρος καθώς και ο Όσ. Θεόδωρος ο Στουδίτης (αμφότεροι αρχές 9ου αι.).

Η νηστεία όμως των Αγ.Αποστόλων δεν διατηρήθηκε ως τεσσαρακονθήμερος αλλά περιορίσθηκε. Η εορτή των Αγίων Αποστόλων, όπως προελέχθη, δεν υπήρχε αρχικώς στην Ανατολή. Όταν όμως εισήχθη, η νηστεία εκείνη εξελήφθη ως προπαρασκευαστική τής εορτή των. Γι’ αυτό και από τότε διαρκεί τόσες ημέρες όσες μεσολαβούν μεταξύ της εορτής των Αγίων Πάντων και της εορτής των Αγίων Αποστόλων, των οποίων ημερών ο αριθμός, ως γνωστόν κατ’ έτος είναι διαφορετικός, ανάλογα με την ημερομηνία, κατά την οποία θα εορτασθεί το Πάσχα, δεν υπερβαίνει όμως τις 30 ημέρες (σύμφωνα με το νέο ημερολόγιο).

Η τροποποίηση αυτή έγινε μεταξύ 7ου και 9ου αι. και κατ’ αρχάς πιθανώς στην Κωνσταντινούπολη, η οποία τον 5ο αι. πρώτη δέχθηκε από τη Ρώμη την εορτή των Αγίων Αποστόλων τής 29ης Ιουνίου και της οποίας Εκκλησίας η σημασία ενισχύθηκε μετά την κατάκτηση των άλλων πατριαρχείων από τους Άραβες, ώστε το παράδειγμά της επέδρασε σε όλη την Ορθόδοξη Ανατολή. Ο Όσ.Θεόδωρος ο Στουδίτης αναφέρει ότι όπως κατά τη νηστεία τού Πάσχα έτσι και κατά την νηστεία των Χριστουγέννων, έτρωγαν μία φορά την ημέρα, την ενάτη ώρα (3μ.μ.) «διά την σμικρότητα των ημερών», ενώ κατά την νηστεία των Αποστόλων και τής Κοιμήσεως τής Θεοτόκου, έτρωγαν δύο φορές, την ενάτη και νωρίς το βράδυ.

Επιτρέπονταν περίπου οι τροφές, οι οποίες και σήμερα επιτρέπονται. Αν κατά την νηστεία των Αποστόλων και των Χριστουγέννων συνέπιπτε εορτή, κατά την οποία δεν αναγινώσκονταν οι Ώρες, επιτρεπόταν να φάγουν ψάρι, τυρί και αυγά. Κατ’ αυτές τις εορτάσιμες ημέρες το μεσημεριανό γεύμα λαμβανόταν περί την έκτη ώρα (12μ.), το δε βραδυνό κατά την ίδια με τις υπόλοιπες περιόδους ώρα.

Προϊόντος του χρόνου όμως οι νηστείες αυτές (Χριστουγέννων και Αγ.Αποστόλων) επιβλήθηκαν σε τέτοια έκταση και ένταση, ώστε ίσχυσαν όχι μόνον για τους μοναχούς αλλά και για τους κληρικούς και λαϊκούς. Όμως αυτό έγινε μετά το τέλος τού 12ου αι. και τούτο εξαιτίας των μοναστηριακών κτητορικών τυπικών. Υπήρχαν δηλαδή Τυπικά διαφόρων Μοναστηριών, τα οποία είχαν συνταχθεί από τους ιδρυτές τους και εκεί αυτοί όριζαν την έκταση αλλά και την ποιότητα των δύο αυτών νηστειών και τις οποίες όφειλαν να τηρούν οι μοναχοί τους. Από εκεί άρχισαν να εισέρχονται, κυρίως λόγω ευσεβείας, και ανάμεσα στις τάξεις των κληρικών και λαϊκών. Βαθμηδόν επικράτησαν για όλους και έκτοτε τηρούνται από τους χριστιανούς μας.

Αναφέρουν για την αξία και τη σημασία της νηστείας:
1) ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός:
« Πρέπει και ημείς, αδελφοί μου, οι ευσεβείς χριστιανοί, να νηστεύωμεν πάντοτε, μα περισσότερον την Τετράδη, διατί επουλήθηκε ο Κύριος και την Παρασκευή διατί εσταυρώθη. Ομοίως έχομε χρέος να νηστεύωμεν και τες άλλες Τεσσαρακοστές, καθώς εφώτισε το Άγιον Πνεύμα τους αγίους Πατέρας της Εκκλησίας μας και μας έγραψαν δια να νηστεύωμεν, να νεκρώνωμεν τα πάθη, να ταπεινώνωμεν τη σάρκα, το σώμα.»
2) ο Άγιος Βασίλειος :
« MΗΝ ΠΕΡΙΟΡΙΖΕΙΣ όμως το καλό της νηστείας μόνο στην αποχή από το φαγητό. Γιατί πραγματική νηστεία είναι μόνο να μην κάνεις τίποτε άδικο. “Να Λύνεις κάθε δεσμό αδικίας”. Συγχώρησε τον πλησίον σου για το κακό που σού έκανε και ξέχασε αυτά πού σού χρωστάει» .
«Η νηστεία σας να είναι καθαρή απο δικαστικές πράξεις και προστριβές.” Κρέας δέν τρως, αλλά κατασπαράζεις τον αδελφό σου. Νηστεύεις το κρασί, αλλα είσαι σπάταλος στις αδικίες. Περιμένεις να έρθει το βράδυ για να φάς αλλά ξοδεύεις ολη την ημέρα σου στα δικαστήρια. ” Αλοίμονο σε κείνους που δεν μεθάνε απο κρασί, αλλά απο τις αδικίες.»

 

http://www.agioritikovima.gr