Archive for αγιογραφιες

Η εικόνα του Αγίου Δημητρίου από το ναό του Πρωτάτου στο Άγιον Όρος

Posted in Uncategorized with tags , , , , , , , , , , , , , on October 26, 2015 by anazhtitis

ksenopoulos-anakalypse-protatoΟ αγιογράφος κ. Κωνσταντίνος Ξενόπουλος μας παρουσιάζει μια εξαιρετική αγιογραφία του Πανσέληνου από το Πρωτάτο στις Καρυές Αγίου Όρους.

Μαθητής της Αθωνιάδας Σχολής του Αγίου Όρους ο ίδιος βρέθηκε από μικρή ηλικία να περιδιαβαίνει τον Ναό του Πρωτάτου και να συναναστρέφεται μορφές οσιακές στις οποίες αναγνώριζε με το έμφυτο ταλέντο του στοιχεία της ζωγραφικής του Πανσέληνου.

Όπως καταθέτει και ο ίδιος ο καλλιτέχνης αγιογράφος για τις εικόνες από το Πρωτάτο:

Ο Ιερός Ναός του Πρωτάτου στις Καρυές Αγίου ΌρουςΟ Ιερός Ναός του Πρωτάτου στις Καρυές Αγίου Όρους

«Αυτό που ένιωσα πρωτοβλέποντας τις αγιογραφίες, πέραν του ότι σε καθήλωναν οι επιβλητικές μορφές, είχα την εντύπωση ότι μετά τη λειτουργία, μαζί με τους μοναχούς που θα έφευγαν από το ναό, θα έβγαιναν και οι Άγιοι. Είναι ολοζώντανη η τέχνη και η τεχνική του Πανσέληνου»

Σήμερα θα σταθούμε στην μορφή του Αγίου Δημητρίου, πολιούχου και προστάτη της Θεσσαλονίκης, μεγαλομάρτυρα και θαυματουργού. Ο Άγιος Δημήτριος όπως τον απεικόνισε ο μεγάλος καλλιτέχνης από την Θεσσαλονίκη Μανουήλ Πανσέληνος υπήρξε πρότυπο για τους μεταγενέστερους αγιογράφους αλλά εμείς έχουμε την ευκαιρία και την τιμή να ατενίσουμε την μορφή του μέσα από την οπτική γωνία του άρχοντα αγιογράφου του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας κ. Κωνσταντίνου Ξενόπουλου.

Στο σεμινάριο αγιογραφίας «Ξενόπουλος Διδάσκει» που πραγματοποιήθηκε 9-11 Οκτωβρίου στη Θεσσαλονίκη μέρος των συμμετεχόντων είχε τη μοναδική ευκαιρία να φιλοτεχνήσει ακριβές αντίγραφο της συγκεκριμένης αγιογραφίας. Το αποτέλεσμα του κόπου τους μπορείτε να το βρείτε εδώ.

dim1 (1)

Πίσω από τον Άγιο διακρίνεται η ασπίδα του. Τα μαλλιά του στολίζει διάδημα. Ο φυσιογνωμικός τύπος του αγίου με το μακρόστενο γεμάτο πρόσωπο, το χαμηλό μέτωπο, τον κωνικό λαιμό και το πλατύ σώμα είναι συνήθης στην ζωγραφική του Πρωτάτου. Επίσης το σχήμα της μύτης και των αυτιών, που είναι πλατιά και προεξέχουν, η οφθαλμική κόγχη με τα μεγάλα ορθάνοιχτα μάτια και τα τονισμένα φρύδια, περιγράφουν πιστά την δουλειά του μεγάλου αγιογράφου. Το πρόσωπο αποδίδεται με την πλατιά επιφάνεια της θερμής ώχρας, που ροδίζει ελαφρά στη βάση της παρειάς ενώ οι λαδοπράσινες σκιές που διαβαθμίζονται μαλακά και τα χαρακτηριστικά φώτα, που θερμαίνουν και φωτίζουν τη σάρκα στο μέτωπο, γύρω από τα μάτια, στα χείλη και στο πηγούνι αποδίδουν τα ευγενικά και στοχαστικά χαρακτηριστικά.

Με το ρεμβώδες μελαγχωλικό βλέμμα του ο Άγιος απευθύνεται στον προσκυνητή και του αφηγείται τον βίο του: Έζησε στα χρόνια του Διοκλητιανού (284-304) και του Μαξιμιανού (286-305). Μαρτύρησε, όταν ο δεύτερος βρέθηκε στη Θεσσαλονίκη, όπου με την προσευχή του κρατούμενου στο βαλανείο, που βρισκόταν δίπλα στο στάδιο, αγίου Δημητρίου, ο χριστιανός νέος Νέστορας νίκησε τον θηριώδη παλαιστή Λυαίο. Ο Μαξιμιανός δεν περιορίσθηκε, μετά από το απρόβλεπτο αυτό, στη θανάτωση του Νέστορα, αλλά έδωσε εντολή να λογχίσουν και τον Άγιο.

ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇ-ËÉÔÁÍÅÉÁ ÅÉÊÏÍÁÓ ÁÃÉÏÕ ÄÇÌÇÔÑÉÏÕ ÊÁÉ ÐÁÍÁÃÉÁÓ /PHASMA/Á.ÌÉ×ÁÇËÉÄÇÓ Sallonika2

Η Θεσσαλονίκη σήμερα κοσμείται με μεγαλόπρεπο ναό προς τιμήν του Αγίου Δημητρίου, όπου φυλάσσονται τα ιερά λείψανά του, και είναι ένα από τα μεγαλύτερα προσκυνήματα των Βαλκανίων. Έχει σχήμα πεντάκλιτης βασιλικής με ξύλινη στέγη και ανεγέρθηκε, σύμφωνα με την παράδοση, κοντά στον χώρο όπου μαρτύρησε ο άγιος.

Sallonika3

Κάτω από τη βασιλική του Αγίου Δημητρίου βρίσκεται ο ιερότερος χώρος του ναού. Διατηρείται τμήμα από το ρωμαϊκό λουτρό στο οποίο μαρτύρησε ο Άγιος.

 Η ανέγερση του αρχικού ναού τοποθετείται στο 413. Ο σημερινός ναός είναι αποτέλεσμα της αναστήλωσης (1949) μετά τη μεγάλη πυρκαγιά τον 1917, που κατέστρεψε το μνημείο. Στο μακρύ αυτό χρονικό διάστημα από τον 5ο έως τον 20ο αιώνα το κτίσμα υπέστη επισκευές, προσθήκες και διαρρυθμίσεις. Το 1490 ή το 1491, επί σουλτάνου Βαγιαζήτ Β΄ (1481-1512) μετατράπηκε σε τζαμί με την ονομασία «Κασημιέ». Οι τοιχογραφίες (1308) του παρεκκλησίου του Αγίου Ευθυμίου αποδίδονται στον Πανσέληνο.

www. Pemptousia.gr
http://www.myriobiblos.gr

Tα λείψανα του αγίου μεταφέρθηκαν στη Θεσσαλονίκη από το San Lorenzo in Campo της Ιταλίας, όπου είχαν μεταφερθεί στα μεσαιωνικά χρόνια, με ενέργειες του σημερινού Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Παντελεήμονα Β’.
– Κωνσταντίνος Ξενόπουλος, Ταξιδεύοντας με την τέχνη στον Άθωνα, εκδόσεις Νεκτάριος Παναγόπουλος, Αθήνα, Μάϊός 2008 / – E. Τσιγαρίδας 

07

Πηγή: www.artionrate.com

Advertisements

Οι Αγιογραφίες στην Ορθόδοξη παράδοση

Posted in Uncategorized with tags , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , on October 20, 2015 by anazhtitis

Το πρώτο πράγμα που θα δει κάποιος μπαίνοντας σε μια Ορθόδοξη εκκλησία είναι οι αγιογραφίες, ακολούθως θα παρακολουθήσει ανθρώπους να «σταυροκοπιούνται» και όλη αυτή η παρατήρηση θα τους προβληματίσει σχετικά με την Ορθόδοξη παράδοση της εκκλησίας.

Με απλές απαντήσεις και εικόνες το άρθρο αυτό θα δώσει απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα:

agiografies-se-orthodoxh-paradosh-1

Τι είναι οι αγιογραφίες;

– Είναι εικόνες ανθρώπων που αγίασαν και τους σεβόμαστε. Είναι ήρωες και εμπνευστές για τους ορθόδοξους πιστούς.

– Συναντώντας μια ορθόδοξη αγιογραφία οι πιστοί κάνουν το σημείο του Σταυρού και προσκυνούν την εικόνα.

Διαβάστε εδώ ένα άρθρο για την αγιογράφιση του Ναού του Ταξιάρχη με θαύματά του από τον Άρχοντα αγιογράφο του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας Κων/νο Ξενόπουλο. 

Επίσης διαβάστε εδώ για την γλώσσα των αγίων εικόνων

agioi-anarghroi-www.artionrate.com

Πρώτη επαφή με τις αλήθειες τις πίστης

Οι εικόνες αποτελούν για όλους ανεξαιρέτως τους Ορθοδόξους, την πρώτη επαφή με τις αλήθειες της πίστης. Μια αγιογραφία βρισκόταν πάντα πάνω από το παιδικό κρεβάτι, ένα καντήλι φώτιζε τα βράδια το εικονοστάσι, πάνω σε αγιογραφημένες μορφές αγίων στηλώθηκαν τα μάτια μας την ώρα της προσευχής. Δεν νοείται Ορθοδοξία χωρίς ορθόδοξη αγιογραφία. Μια μόνο μέρα εορτάζεται η Ορθοδοξία και αυτή συνδέεται με τις άγιες εικόνες.

Εικόνα: Αγιογραφία Αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού φιλοτεχνημένο από αγιογράφους μοναχούς της Καλύβης «Άγιοι Μακάριοι» στο Άγιον Όρος. Περισσότερες πληροφορίες εδώ

Διαβάστε εδώ ένα άρθρο για τη Θεολογία της εικόνας   

xristos-pantokratoras-www.artionrate.com

Έκφραση δογματικών αληθειών

Για τους Ορθοδόξους η απεικόνιση του Χριστού και των Αγίων εκφράζει θεμελιώδεις δογματικές αλήθειες:

– Την είσοδο του Θεού στην ανθρώπινη ιστορία

– Τον εξαγιασμό της ύλης και του ανθρωπίνου σώματος

– Την δυνατότητα αναγωγής από την υλική εικόνα στο άυλο πρωτότυπο

Ο ρόλος των αγιογραφιών στην βίωση των αληθειών της πίστης είναι πολύ σημαντικός. Η Ορθοδοξία πάντα υπήρξε και υπάρχει ως δύναμη απελευθέρωσης του ανθρώπου από την αμάθεια.

Εικόνα: Αγιογραφία Χριστού Παντοκράτωρα από τους αγιογράφους μοναχούς στο κελί των «Αγίων Μακαρίων» στο Άγιον Όρος. Γνήσιο μοναστηριακό προϊόν του Αγίου Όρους η αγιογραφία αυτή είναι στολισμένη με φύλλα χρυσού 22Κ στο ένσταυρο φωτοστέφανο. Διαβάστε περισσότερα για τις αποχρώσεις και την ανάλυση της εικόνας εδώ.

agiografies-se-orthodoxh-paradosh-2

Εκκλησία: το κοινό ιατρείο των ψυχών

«Δεν έχω βιβλία, δεν έχω ελεύθερο χρόνο για να διαβάσω, μπαίνω στο κοινό ιατρείο των ψυχών, την Εκκλησία, ενώ με πνίγουν λογισμοί σαν τα αγκάθια. Με τραβάει για να δω η ομορφιά της ζωγραφικής και σαν κήπος με λουλούδια ευχαριστεί την όρασή μου και χωρίς να το καταλάβω βάζει μέσα στην ψυχή μου τη δοξολογία του Θεού… Είδαν οι Απόστολοι τον Κύριο με τα σωματικά τους μάτια και τους Αποστόλους τους είδαν άλλοι και τους μάρτυρες άλλοι. Ποθώ κι εγώ να τους βλέπω και με την ψυχή και με το σώμα και να τους έχω σαν φάρμακο που διώχνει μακριά το κακό.»

Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός.

agiografies-se-orthodoxh-paradosh-3

Ποια η σημασία της ορθόδοξης παράδοσης;

– Η ζώσα παράδοση της Ορθοδοξίας, όπως την αποκαλούν οι πατέρες στο Άγιον Όρος, δίνει ζωή. Είναι η παράδοση της Ορθόδοξης οικογένειας σε όλο τον κόσμο η οποία είναι ζωντανή εδώ και 2,000 χρόνια.

– Σύμφωνα με την παράδοση της Εκκλησίας, η θαυματουργία μιας εικόνας συνδέεται και με την ευσέβεια του αγιογράφου που την ιστόρησε.

– Ένα θαύμα αποτελεί καρπό της συνάντησης της πίστης με την παντοδυναμία και την αγάπη του Θεού.

Πηγή: http://www.artionrate.com

Γιατί γιορτάζουμε την Ύψωση του Τίμιου Σταυρού;

Posted in Uncategorized with tags , , , , , , , , , on September 14, 2015 by anazhtitis

giati-giortazoume-thn-upswsh-tou-timiou-stavrou-eksofullo

Στις 14 Σεπτεμβρίου σύμπασα η Ορθοδοξία τιμά τον Σταυρό του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο οποίος χαρακτηρίζεται ως το «καύχημά» Της και η «δόξα» Της. Η εορτή της Παγκόσμιας Ύψωσης καθιερώθηκε ίσως από τον ίδιο τον Μέγα Κωνσταντίνο, κατά προτροπή προφανώς της μητέρας του αγίας Ελένης, αμέσως μετά την εύρεση του Τιμίου Ξύλου στα Ιεροσόλυμα, γύρω στο 330.

Η τιμή προς τον Τίμιο Σταυρό ανάγεται στους αποστολικούς χρόνους. Οι επιστολές του αποστόλου Παύλου είναι γεμάτες από χωρία στα οποία εξαίρεται ο ρόλος του Σταυρού για τη σωτηρία του κόσμου.

Το γεγονός ότι οι κατακόμβες είναι γεμάτες από χαραγμένους σταυρούς αποδεικνύει ότι οι διωκόμενοι χριστιανοί θεωρούσαν τους εαυτούς τους τύπους του αδίκως παθόντος Κυρίου Ιησού Χριστού. Το ιερό αυτό σύμβολο τους εμψύχωνε και τους έδινε τη δύναμη του μαρτυρίου.

Η θαυματοποιός δύναμη του Σταυρού

Η δύναμη του Τιμίου Σταυρού φάνηκε στο θαυμαστό όραμα του Μεγάλου Κωνσταντίνου, στα 312, ενώ βάδιζε εναντίον του Μαξεντίου κοντά στη Ρώμη. Οι ιστορικοί της εποχής αναφέρουν ότι ο αυτοκράτορας είδε στον ουρανό, ημέρα μεσημέρι, το σημείο του σταυρού, σχηματισμένο με αστέρια, και την επιγραφή «ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ», επίσης σχηματισμένη με αστέρια.

Ήταν η 28η Οκτωβρίου 312. Από εκείνη την ώρα έδωσε διαταγή το σημείο αυτό να γίνει το σύμβολο του στρατού του. Ο εχθρός κατατροπώθηκε και ο Κωνσταντίνος έγινε μονοκράτωρ του απέραντου κράτους. Δεν είχε καμιά αμφιβολία ότι η δύναμη του Σταυρού του είχε χαρίσει αυτή την περήφανη νίκη, γι’ αυτό προσέγγισε τον χριστιανισμό.

Τρία επιμελημένα έργα βυζαντινής τέχνης από το εργαστήριο του πατρός Πεύκη, αποφοίτου της Αθωνιάδος Εκκλησιαστικής Ακαδημίας του Αγίου Όρους και εξαίρετου αγιογράφου γνωστού όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό.

p58_1-(58st5-100)

p58_4-(58st2-67)

st-20x15---54.00

Η εύρεση του Τιμίου Σταυρού

Το 326 αναχώρησε για τους Αγίους Τόπους η ευσεβής χριστιανή μητέρα του αγία Ελένη, όπου άρχισε το κτίσιμο λαμπρών ναών. Επίκεντρο ήταν ο Πανάγιος Τάφος του Κυρίου.

Στο σημείο εκείνο ο αυτοκράτορας Αδριανός είχε κτίσει το 135, κατά τη δεύτερη καταστροφή της Ιερουσαλήμ, ναό της Αφροδίτης. Η αγία Ελένη επιδόθηκε σε προσπάθειες για την ανεύρεση του Τιμίου Σταυρού. Ύστερα από επίπονες ανασκαφές τελικά βρέθηκαν τρεις σταυροί, του Κυρίου και των δύο ληστών.

Η πιστή βασιλομήτωρ, με δάκρυα στα μάτια παρέδωσε τον Τίμιο Σταυρό στον Πατριάρχη Μακάριο, ο οποίος στις 14 Σεπτεμβρίου του έτους 335 τον ύψωσε στον Γολγοθά και τον τοποθέτησε στον ναό της Αναστάσεως, τον οποίο είχε ανεγείρει η αγία πάνω από τον Πανάγιο Τάφο και ο οποίος σώζεται ως σήμερα.

Η επανάκτηση του Τιμίου Σταυρού

Την αγία αυτή ημέρα εορτάζουμε και την δεύτερη ύψωση. Στα 613 οι Πέρσες κυρίεψαν την Παλαιστίνη, λεηλάτησαν και κατέστρεψαν τα ιερά προσκυνήματα και πήραν ως λάφυρο τον Τίμιο Σταυρό και τον μετέφεραν στη χώρα τους.

Λόγω των θαυμάτων που επιτελούνταν χάρη στον Τίμιο Σταυρό οι τον φύλασσαν και τον προσκυνούσαν, χωρίς να γνωρίζουν την πραγματική του φύση και ιδιότητα!

Ο αυτοκράτορας Ηράκλειος μετά την νίκη του εναντίον των Περσών παρέλαβε τον Τίμιο Σταυρό και τον μετέφερε στην Ιερουσαλήμ. Ο Πατριάρχης Ζαχαρίας τον ύψωσε εκ νέου στο ναό της Αναστάσεως. Ήταν 14 Σεπτεμβρίου του 626.

Η εκκλησία των Ιεροσολύμων θεώρησε ότι ο Σταυρός του Χριστού ανήκει σε όλη την χριστιανοσύνη και γι’ αυτό αποφάσισε να τεμαχίσει το Τίμιο Ξύλο και να το διανείμει σε όλη την Εκκλησία.

Έτσι διασώθηκαν μέχρι σήμερα πολλά τεμάχια, τα οποία φυλάσσονται ως τα πολυτιμότερα κειμήλια.

Διαβάστε επίσης εδώ για τους Ισαποστόλους Αγίους Κωνσταντίνο και Ελένη.

Μερικές ακόμα εξαιρετικές αγιογραφίες δια χειρός του ιερέα – πατρός Πεύκη ο οποίος μεταδίδει στα έργα του την τεχνική που διδάχτηκε στην Αθωνιάδα Εκκλησιαστική Ακαδημία του Αγίου Όρους.

p85-kvn&el-(85k350-konel-105)

p39-stavrosi-(39k-10bp-sta-45)

p10-kon7eleni-(10k-10konel-40)

http://www.artionrate.com/index.php/blog/arthrografia/afierwmata/1501-giati-giortazoume-upswsh-timiou-staurou

Η ησυχαστική παράδοση στο Άγιον Όρος – γ’ μέρος

Posted in Uncategorized with tags , , , , , , , , , , , , , on July 28, 2015 by anazhtitis

 

 

Διαβάστε εδώ το β’ μέρος του άρθρου.

hsuxastikh-paradosh-agiou-orous-c-1

Παραλείποντες θαυμαστά στοιχεία βίων ιερών μορφών νεοησυχαστών Αγιορειτών του 19ου και 20ου αιώνος, που υπάρχουν σε πολλά σύγχρονα Γεροντικά, θα σταθούμε σε τέσσερις αρκετά γνωστές μορφές των ημερών μας, μακαριστούς πλέον και μακάριους, οι οποίοι πολλούς πολύ ωφέλησαν.Πρόκειται για τον πολύτεκνο και καλλίτεκνο ασκητή Γέροντα Ιωσήφ τον Ησυχαστή (+1959) περί του οποίου γράφει ο Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Βατοπαιδίου αρχιμανδρίτης Εφραΐμ ως πνευματικός εγγονός αυτού: «Μελετώντας κανείς τις επιστολές του μακαρίου Γέροντα Ιωσήφ, το πρώτο που επισημαίνει είναι τον πόθο του, τη νοσταλγία του, την πολλή μεγάλη επιθυμία του να πείση το συνάνθρωπό του να ασχοληθή με την ευχή του Ιησού. Γιατί όταν ήλθε στο Άγιον Όρος έθεσε σαν στόχο του να ζήσει όπως οι παλαιοί ασκητές». Γράφει ο Γέρων Ιωσήφ προς νέο σ’ επιστολή του ενδιαφερόμενο για την ευχή του Ιησού: «η νοερά προσευχή εις εμένα είναι όπως η τέχνη του καθενός, καθότι εργάζομαι αυτήν τριανταέξ και επέκεινα χρόνια. Όταν εγώ ήλθα στο Άγιον Όρος, εζήτησα απ’ ευθείας τους ερημίτας, όπου εργάζονται την προσευχήν. Τότε υπήρχαν πολλοί πριν σαράντα χρόνια όπου είχαν ζωή μέσα τους. Άνθρωποι αρετής. Γεροντάκια παλαιά. Από αυτούς εκάναμε Γέροντα και τους είχαμε οδηγούς. Λοιπόν η πράξις της νοεράς προσευχής είναι να βιάσης τον εαυτό σου να λέγης συνεχώς την ευχήν με το στόμα, αδιαλείπτως. Εις την αρχήν γρήγορα να μην προφθάνη ο νους να σχηματίζη λογισμό μετεωρισμού. Να προσεχής μόνον στα λόγια: Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με. Όταν αυτό πολυχρονίση, το συνηθίζει ο νους και το λέγει. Και γλυκαίνεσαι ωσάν να έχης μέλι στο στόμα σου. Και θέλεις όλο να το λέγης. Αν το αφήνης, στενοχωρείσαι πολύ. Όταν το συνηθίση ο νους και χόρταση -το μάθη καλά- τότε το στέλνει εις την καρδίαν.

ix-0108-porfyrios-22x30---300.00

 

Ο διακριτικός και διορατικός Γέροντας Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης (+1991), παρ’ ότι έζησε πολλά έτη στην Αθήνα, ζούσε ζωηρά τη νοερά εργασία και συμβούλευε «θα λες το Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ και Λόγε του Θεού του Ζώντος, ελέησόν με, με πολύ ηρεμία, απαλότητα και γλυκύτητα. Να μη ταράζεσαι από τις διάφορες εικόνες που θα σου φέρνει ο πονηρός, ούτε να βιάζεσαι όταν λες τις λέξεις αυτές, και να προσέχεις καλά το νόημά τους». Ζώντας αδιάλειπτα τη νοερά προσευχή συχνά έλεγε πώς να λένε την προσευχή: «Χωρίς βία και άγχος, θα τα λέτε ήρεμα, ταπεινά, με αγάπη, με γλύκα» κι άλλοτε «Να προσεύχεσαι χωρίς αγωνία, ήρεμα, με εμπιστοσύνη στην αγάπη και στην Πρόνοια του Θεού. Μην κουρασθής να προσεύχεσαι».

Διαβάστε εδώ την πνευματική διαθήκη που άφησε για όλους εμάς ο Γέροντας Πορφύριος.

Αν θα προσθέταμε κεφάλαια στη Φιλοκαλία, οπωσδήποτε θα έπρεπε να θέσουμε τα έργα του Γέροντος Σωφρονίου Σαχάρωφ (+1994) μαθητού του αγίου Σιλουανού του Αθωνίτη (+1938) και εξαίρετου βιογράφου του. Ο καθηγητής Γ. Μαντζαρίδης το βιβλίο του «Περί προσευχής» χαρακτηρίζει ανεκτίμητο θησαυρό στην Ορθόδοξία και τη θεολογική και εκκλησιαστική γραμματεία. Πράγματι το βιβλίο αυτό είναι αποκαλυπτικό των βιωμάτων του συγγραφέως: «Η απόκτησις της προσευχής δια του Ονόματος του Ιησού σημαίνει απόκτησιν της αιωνιότητος. Εις τας πλέον θλιβεράς στιγμάς της καταρρεύσεως του φυσικού ημών οργανισμού η προσευχή, Ιησού Χριστέ, αποβαίνει το ένδυμα της ψυχής. Όταν η δραστηριότης του εγκεφάλου ημών παύη, πάσα δε άλλη προσευχή καθίσταται δύσκολος δια την μνήμην και την προφοράν, τότε το φως της θεογνωσίας, όπερ εκπορεύεται από του Ονόματος και το οποίον ενδομύχως έχομεν αφομοιώσει, θα παραμείνη αναφαίρετον από του πνεύματος ημών….

ix-0117---300

 

Ο Γέροντας Παΐσιος (+1994) ζώντας στα βάθη της καθαρής του καρδιάς την προσευχή κι αγαπώντας θερμά την ησυχία μιλούσε συχνά στους πολλούς επισκέπτες του περί προσευχής, ως συνέχεια της προσευχής του: «Ο άνθρωπος να συναισθάνεται την αμαρτωλότητά του και να έχει εμπιστοσύνη κι ελπίδα στο έλεος του Θεού, διότι αυτό θα τον σώσει. Έτσι συγκεντρώνεται ο νους του κι αισθάνεται την ευχή ως ανάγκη. Έτσι αρχίζει να λέει «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελθέ»… και η καρδιά ξεκουράζεται».

Η ησυχαστική παράδοση σε όλη την ιστορία του Αγίου Όρους ήταν και είναι ζωντανή. Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς είναι λίαν επίκαιρος σήμερα. Η γνήσια μοναχική ζωή, είναι η εμπνευσμένη μυστική ζωή, με πλούσια και μοναδική δημιουργία και προσφορά για όλη την Εκκλησία και τον κόσμο. Με τη νοερά άθληση ο Ορθόδοξος μοναχός βιώνει στην εντέλεια την ενότητα της Εκκλησίας και συνεργεί στη σωτηρία του κόσμου.

Η κύρια εργασία των μοναχών είναι η προσευχή, της οποίας η ευεργετική δύναμη έχει απεριόριστη αξία για όλο τον κόσμο. Η αγάπη αυτών που παρέμειναν κρυμμένοι σε σπήλαια και χαράδρες δεν ήταν λιγότερη από αυτών που εργάσθηκαν εκτός του Όρους.

Μέσα από τις κρύπτες τους προσεύχονταν νυχθήμερα υπέρ της σωτηρίας παντός του κόσμου. Η προσωπική τους τελείωση ήταν δύναμη για το ένα σώμα της Εκκλησίας, του οποίου αποτελούσαν δυναμικά μέλη. Οι προσευχές τους ήταν ανυπολόγιστης αξίας για όλη την ανθρωπότητα κι επηρέαζαν τις εκβάσεις της ιστορίας. Οι άσημοι ασκητές βίωναν στα βάθη της καρδιάς τους τα μυστήρια του Θεού, ήσαν οι όντως θεολόγοι. Ο άγιος Μάξιμος έλαβε το χάρισμα της θεολογίας από την Παναγία στην κορυφή του Άθωνα. Οι θείες ελλάμψεις του ακτίστου και ενυποστάτου φωτός, που χαρίζεται στους κατά χάριν αξίους, ένωναν μυστικά τους νέους μαθητές του Κυρίου, τους ησυχαστές, καθώς θεολογεί ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς. Η ζωή των όσιων του Άθω Πατέρων υπογραμμίζεται από την αναγκαιότητα της πρακτικής αρετής και ασκήσεως για να καθαρισθεί ο νους και η καρδιά και να γίνουν δεκτικοί των θείων θεωρημάτων. Αποκορύφωμα όλων των πρακτικών ασκήσεων η προσευχή, η αγάπη, η οποία αντικαθιστούσε την ιεραποστολή, τη διδασκαλία και τη φιλανθρωπία.

hsuxastikh-paradosh-agiou-orous-c-2

Μόνη η προσευχή καταξίωνε τον σκοπό της αναχωρήσεως από τον κόσμο. Θεολογία και προσευχή δεν αποτελούν κάτι ανεξάρτητο. Υπάρχει ενότητα πλήρης στην πράξη ως μία θεωρητική ζωή προσιτή σε όλους. Η Εκκλησία σήμερα καλείται να μελετήσει ιδιαίτερα την πλούσια ησυχαστική της παράδοση και πρώτος ο μοναχισμός και μάλιστα ο αθωνικός.

Κλείνω με τα θεόπνευστα λόγια του οσίου Σιλουανού του Αθωνίτου: «Εγώ εγνώρισα ότι η προσευχή είναι εύκολος, επειδή βοηθεί η χάρις του Θεού. Ο Κύριος αγαπά ημάς υπερβαλλόντως, και δια της προσευχής καταξιοί ημάς να συνομιλώμεν μετ’ Αυτού και να μετανοώμεν και να δοξολογώμεν Αυτόν. Αδυνατώ να περιγράψω οπόσον πολύ αγαπά ημάς ο Κύριος. Δια του Πνεύματος του Αγίου γνωρίζεται η αγάπη αυτή, και η ψυχή του προσευχομένου γνωρίζει το Άγιον Πνεύμα».

7346

 

ix-0114---300

 

pan209 (1)

 

nas1pai3

 

Οι αγιογραφίες του Γέροντος Πορφυρίου και του Αγίου Παϊσίου του οποίου η αγιοκατάταξη έγινε πρόσφατα από την Ορθόδοξη Εκκλησία, έχουν φιλοτεχνηθεί από αγιορείτες μοναχούς ή αποφοίτους της Αθωνιάδας Εκκλησιαστικής Ακαδημίας του Αγίου Όρους και διατίθενται από την Έκθεση προϊόντων Αγίου Όρους.  Στην σελίδα της artionrate (www.artionrate.com) βρίσκουμε και συλλέγουμε για εσάς άρθρα που αφορούν το Άγιον Όρος αλλά και τα τελευταία εργόχειρα των μοναχών που είναι πολύτιμα όχι μόνο για τις εξαιρετικές ιδιότητές τους αλλά και για το ότι με αυτά ενισχύεται η ζωή του κάθε ορθόδοξου μοναστηριού στην Ελλάδα.

http://www.artionrate.com/index.php/artion-magazine/artion-kalesma/1423-hsuxastikh-paradosh-agion-oros-c-meros

Άγιος Παντελεήμων ο Μεγαλομάρτυς και Ιαματικός

Posted in Uncategorized with tags , , , , , , , , on July 27, 2015 by anazhtitis

agios-pantelehmwn-megalomartus-1

Ο Άγιος Παντελεήμων (Παντελέων το πρότερον όνομα) καταγόταν από τη Νικομήδεια της Μικράς Ασίας και έζησε στα χρόνια του Μαξιμιανού (286 – 305 μ.Χ.).

Πατέρας του ήταν ο Ευστόργιος, ο οποίος ήταν εθνικός και μετά τις νουθεσίες του γιου του έγινε χριστιανός. Μητέρα του ήταν η Ευβούλη, η οποία προερχόταν από χριστιανική οικογένεια. Εκπαιδεύτηκε στην ιατρική από τον Ευφρόσυνο και κατηχήθηκε στη χριστιανική πίστη και βαπτίσθηκε από τον πρεσβύτερο Ερμόλαο που ήταν ιερέας της Εκκλησίας της Νικομήδειας.

Κάποια στιγμή όταν οχιά δάγκωσε έναν νεαρό και ουσιαστικά τον θανάτωσε ο Άγιος Παντελεήμονας επικαλούμενος τον Χριστό τον ανάστησε.

Αφορμή του μαρτυρίου του στάθηκε ένα ακόμα θαύμα του Αγίου. Κάποτε είχε θεραπεύσει έναν τυφλό, ο οποίος και ανέφερε το γεγονός της θεραπείας του στον βασιλιά, λέγοντάς του ότι τον θεράπευσε ο Παντελέων στο όνομα του Χριστού, στον οποίο και ο ίδιος πλέον πίστευε. Ο βασιλιάς αφού τον άκουσε, αμέσως διέταξε και τον αποκεφάλισαν. Ο ίδιος ο Παντελέων προσήχθη στον βασιλιά, ο οποίος διέταξε τον βασανισμό του με σκοπό την άρνηση της πίστεώς του.

Ο Άγιος της Ορθοδοξίας βασανίσθηκε σκληρά με διάφορους τρόπους, όμως δεν υπέκυψε στις πιέσεις αφού ο Κύριος εμφανίσθηκε μπροστά του με τη μορφή του πνευματικού του Ερμόλαου και του έδωσε θάρρος. Τέλος διατάχθηκε ο αποκεφαλισμός του και τότε ακούστηκε φωνή από τον ουρανό που τον καλούσε όχι ως Παντελέοντα αλλά ως Παντελεήμονα. Μόλις όμως ο δήμιος άπλωσε το χέρι του για να κόψει με το σπαθί του το κεφάλι του Αγίου, το σπαθί λύγισε και το σίδερο έλιωσε σαν κερί. Μπροστά σε τέτοιο θαύμα και οι παραβρισκόμενοι στρατιώτες έγιναν χριστιανοί. Τότε ο Άγιος εκουσίως παραδόθηκε στο μαρτύριο. Λέγεται ότι από τη πληγή του δεν έτρεξε αίμα αλλά γάλα και το δέντρο της ελιάς, στο οποίο τον είχαν δέσει καρποφόρησε ξαφνικά.

Η Εκκλησία τιμά την μνήμη του αγίου την 27η Ιουλίου.

Απολυτίκιο Αγ. Παντελεήμονος

eikones_00655

 

eikones_0021a

 

n20087

 

Σε αυτές τις χειροποίητες αγιογραφίες από το Άγιο Ορος, ο άγιος εικονίζεται μετωπικός, να κρατά με το δεξί χέρι ιατρικό εργαλείο και με το αριστερό ξύλινη θήκη φαρμάκων. Φορεί χιτώνα σε αποχρώσεις του γαλάζιου με διακοσμημένη στιγματικά ταινία στο λαιμό, στον ώμο και στα χέρια, και χλαμύδα. Τα έργα αυτα είναι φιλοτεχνημένα από αγιογράφους μοναχούς είτε της Ιεράς Καλύβης Κοιμήσεως της Θεοτόκου της Μικράς Αγίας Άννης, είτε από το κελί του Αγίου Γεωργίου είτε από αγιογράφους αποφοίτους της Αθωνιάδας Εκκλησιαστικής Ακαδημίας του Αγίου Όρους, και ακολουθεί τους κανόνες της βυζαντινής τέχνης: εκφραστικό ρεαλισμό, πνευματική πληρότητα και έντονο πλαστικό αίσθημα.

http://www.artionrate.com/index.php/blog/arthrografia/agioi-ths-orthodoxias/1455-agios-pantelehmwn-megalomartus-kai-iamatikos

Επίσκεψη σε ένα Ελληνικό Μοναστήρι

Posted in Uncategorized with tags , , , , , , on June 5, 2015 by anazhtitis

Μια μέρα, όταν ήμασταν στη Ρόδο, πήγαμε στην Ιερά Μονή Αρχαγγέλου Μιχαήλ Θαρρίου, ένα μοναστήρι του δέκατου αιώνα περιτριγυρισμένο με κλήματα, όπου ο ηγουμένος της Μονής, πατέρας Αμφιλόχιος, του έδωσε ξανά πνοή.

monasthri-tharri-rodos-1

monasthri-tharri-rodos-2

Πλυμμηρισμένος από την πίστη της Ορθοδοξίας, ο ηγούμενος (ο οποίος είναι σήμερα επικεφαλής της Ελληνικής Ορθόδοξης Αρχιεπισκοπής της Νέας Ζηλανδίας) αποπνέει μια συγκρατημένη χαρά που σαφώς δεν προέρχεται από τα θεολογικά του πτυχία. Οι μοναχοί και τα παιδιά τον αποκαλούσαν Γέροντα. Στην Ελλάδα ο προσδιορισμός των ηλικιωμένων ανθρώπων που έχουν έκδηλη σοφία και εγγύτητα προς τον Θεό έρχεται σε εντυπωσιακή αντίθεση με τον τρόπο που συχνά αντιμετωπίζουμε τα γηρατειά σήμερα: σαν μια ασθένεια, όπου τα ηλικιωμένα άτομα απομονώνονται και ξεχνιούνται.

monasthri-tharri-rodos-3

monasthri-tharri-rodos-4

Ο Γέροντας δεν ήταν καν τόσο ηλικιωμένος τότε – ήταν πιθανότατα γύρω στα πενήντα. «Γέρος» ήταν ένας τίτλος με τον οποίο τον προσφωνούσαν, λόγω της αγάπης και του σεβασμού που ενέπνεε. Τα μάτια του άστραφταν, αλλά ο ενθουσιασμός του μετριαζόταν από την ταπεινοφροσύνη: «Δόξα τω Θεώ, έλεγε για ότι είχε καταφέρει. «Θεού θέλοντος» για ότι έπρεπε ακόμα να γίνει. Ήταν γεμάτος πνευματικότητα και σεβασμό για τη φύση. «Υπάρχουν και άλλες χώρες, τόσο όμορφες όσο η πατρίδα μας», μου είπε σε μια πρωινή βόλτα στους λόφους. «Αλλά δεν υπάρχει καμία χώρα που να έχει τα αρώματα της Ελλάδας». Κάθε λίγα βήματα, σταματούσε για να μαζέψει ένα κλαδάκι θυμάρι ή δεντρολίβανο, ένα κλαδί από πεύκο ή διάφορα αγριολούλουδα…

monasthri-tharri-rodos-7

monasthri-tharri-rodos-6

Το να βρίσκομαι στη Ρόδο παρέα με τους μοναχούς του μοναστηριού ήταν τροφή για την ψυχή μου. Ακούγοντας τον πατέρα Χριστόδουλο, ένα άλλο μοναχό στο Θάρρι, να μιλάει για την πίστη του, ενισχυόταν και η δική μου. Γεννημένος στο Denver, από Έλληνες γονείς, είχε μετακομίσει στο Λος Άντζελες για να προσπαθήσει να αξιοποιήσει το ταλέντο του στη μίμηση κυνηγώντας μια καριέρα στο Hollywood. Αντ ‘αυτού, δούλεψε ως σερβιτόρος στο εστιατόριο “Old Spaghetti Factory” και περνούσε το χρόνο του πηγαίνοντας σε διάφορα πάρτυ διασήμων, όπου τα ναρκωτικά κυκλοφορούσαν ελεύθερα στα τραπέζια. Τελικά, μέσα από μια σειρά συμπτώσεων – γνωστά στους κόλπους του μοναστηριού ως θαύματα του Θεού – κατέφυγε στο μοναστήρι του Θαρρίου. Η μέρα του ξεκινούσε στις τέσσερις το πρωί με τον Όρθρο και τη Θεία Λειτουργία.

monasthri-tharri-rodos-8

monasthri-tharri-rodos-9

Δούλευε στην κοινότητα με ανθρώπους που είχαν ποικίλες ανάγκες, ενώ στον ελεύθερό του χρόνο ζωγράφιζε εικόνες Αγίων της Ορθοδοξίας – μοναδικές αγιογραφίες βυζαντινής τέχνης, στις οποίες και διοχέτευε όλη του την αφοσίωση. Χάρισε μια μικρή αγιογραφία στα παιδιά μου και σε αντάλλαγμα, η Ιζαμπέλα που ήταν πέντε χρονών τότε, έφτιαξε την προσωπογραφία του, απεικονίζοντάς τον ψηλό και λεπτό με μούσι μέχρι τη μέση και με ένα χαμόγελο ζωγραφισμένο σε όλο του το πρόσωπο. Του προσφέρε τη ζωγραφιά όταν ήταν στην παραλία και ενώ καθόταν στην αγκαλιά του – εκείνη με το ροζ μαγιό της, εκείνος με το καθιερωμένο γκρι ράσο του μοναχού. Τη ρώτησε αν είχε κοιμηθεί καλά το προηγούμενο βράδυ. «Όχι, είχα έναν εφιάλτη», απάντησε η μικρή δεσπονίδα Malaprop. «Ένα μεγάλο κουνούπι με καταδίωκε όλη νύχτα!»

monasthri-tharri-rodos-12

monasthri-tharri-rodos-13

monasthri-tharri-rodos-14

Αυτό ήταν το είδος της εβδομάδας, που έβαλε την έννοια του “ιερού” στις διακοπές. Αλλά για πάρα πολλούς από εμάς, οι διακοπές συχνά καταφέρνουν μόνο να ενισχύσουν το άγχος και την επιθυμία μας να πετύχουμε στη ζωή μας – με τα κινητά τηλέφωνα να μας κρατούν πλήρως συνδεδεμένους με τον κόσμο που φαινομενικά μόνο έχουμε αφήσει πίσω. Όλοι γνωρίζουμε το συναίσθημα του να επιστρέφουμε από τις διακοπές πιο “στραγγισμένοι” και εξουθενωμένοι απ’ ότι ήμασταν όταν ξεκινούσαμε. Μάλιστα, σύμφωνα με μια μελέτη της εταιρείας Fierce, το 58 τοις εκατό των εργαζομένων δεν αισθάνονται απολύτως καμία μείωση του άγχους γυρνώντας από τις διακοπές τους, ενώ το 28 τοις εκατό παρουσιάζουν ακόμη περισσότερο άγχος από ό, τι είχαν πριν φύγουν για διακοπές.

Arianna Huffington

http://www.artionrate.com/index.php/artion-magazine/artion-kalesma/1364-episkepsh-ellhniko-monasthri

ΟΨΟΝ ΚΑΙ ΨΑΛΜΟΣ, ΠΟΜΑ ΚΑΙ ΥΜΝΟΣ

Posted in Uncategorized with tags , , , , , , , , on May 24, 2015 by anazhtitis

trapeza

Όταν ένας Αγιορείτης μοναχός, εκτός από την πίστη διακονεί και την τέχνη της μαγειρικής, τότε, σε σύγκριση με τους κοσμικούς ομοτέχνους του, είναι ασυναγώνιστος. Φυσικά, χωρίς να το επιδιώκει.

Πολλοί διαθέτουν γνώσεις και πείρα. Ο καλόγερος, όμως, στηρίζεται και σ’ ένα πλεονέκτημα μοναδικό και απλησίαστο ακόμη και για τους ικανότερους κοσμικούς άρχοντες της κουζίνας. Δηλαδή, ζει και εργάζεται σε διαφορετικό τόπο και χρόνο.

Το Περιβόλι της Παναγίας είναι τόπος ξεχωριστός. Η φυσική ποικιλία της ομορφιάς του δεν έχει υποστεί (ακόμη) τις ανεπανόρθωτες ζημιές που εμπεριέχονται στη λακωνική διατύπωση: καταστροφή του περιβάλλοντος.

Διαφορετική είναι και η αίσθηση ροής του χρόνου, καθώς ο αργός ρυθμός της προκαλεί εκείνη την ευχάριστα ηρεμιστική διαστολή, που παραπέμπει σε άλλες, περασμένες εποχές.

epifanios4

web-411103-22

Στην κουζίνα του, μικρή ή μεγάλη, ο Αγιορείτης μαγειρεύει σε τζάκι ή σε φούρνο, πάντοτε με ξύλα. Τα υλικά που χρησιμοποιεί, λαχανικά, χορταρικά, όσπρια και βότανα, καθώς και τα θαλασσινά πάσης φύσεως, μορφής και μεγέθους, δεν τα αντιμετωπίζει με καχυποψία. Η σύγχρονη επιστήμη δεν έχει κατορθώσει να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη του στο κρασί και το λάδι, ή στις γεύσεις και τις ευωδίες που θυμίζουν τον προχριστιανικό Άθωνα του Ποσειδώνα και της αγριμολόγου Αρτέμιδος.

Για τον Αγιορείτη μάγειρα οι μεγάλες γιορτές, όταν πανηγυρίζουν μοναστήρια σαν τη Μεγίστη Λαύρα ή την Ιερά Μονή Ιβήρων, είναι ημέρες δύσκολες, ιδιαίτερα αν τύχει και πάρει τιμητική πρόσκληση με την υπογραφή ηγουμένου να αναλάβει «το δύσκολον και απίπονον διακόνημα του αρχιμαγείρου».

Τότε, διευθύνοντας, δίκην αρχιμουσικού, τους πολυαρίθμους βοηθούς του, ετοιμάζει μιαν απίστευτη ποσότητα γευμάτων-όλα το ίδιο νόστιμα-, για ένα τεράστιο αριθμό προσκυνητών. Το γεγονός, αν δεν επαναλαμβανόταν σε προκαθορισμένες ημερομηνίες, θα μπορούσε να θεωρηθεί θαύμα.

Αντίθετα, ένα μικρό θαύμα, ψυχοφελές τα μέγιστα, πραγματοποιείται πολύ πιο συχνά και απείρως ευκολότερα.
Αρκεί ένα ήρεμο απόβραδο σ’ ένα σεμνό κιόσκι ψηλά στο βουνό ή ακόμη καλύτερα, δίπλα στη θάλασσα. Και οι επισκέπτες, λίγοι και κουρασμένοι.

43 (1)

43

Το λιτότατο δείπνο και η διαύγεια της χαμηλόφωνης επικοινωνίας ενισχύουν τη διάθεση για ειλικρίνεια και ανεκτικότητα. Ο μοναχός, με απλές κινήσεις, με λέξεις ελάχιστες, βοηθάει τους συνδαιτυμόνες να λύσουν μόνοι τους παλαιά αινίγματα και απορίες.

Την ώρα εκείνη, εν πνεύματι γενόμενοι, καταλαβαίνουν γιατί δεν οσμίζονται μόνο τον υγρό βασιλικό, αλλά και τα μυστικά της νύχτας, εισπνέοντας ταυτόχρονα και την ουσία που έχουν κάποιες λέξεις, όπως θυμάρι, μέντα, ρίγανη.
Και, πάντοτε με την ανεπαίσθητη αρωγή του καλογήρου, αν το επιθυμούν ανυστερόβουλα, μπορούν να μάθουν τρείς απόκρυφες αλήθειες, μελετώντας τρείς εύκολες παραλλαγές σε παλιές, πατερικές νουθεσίες.

Κάποια στιγμή οι κουρασμένοι προσκυνητές θα θυμηθούν και την καλλιγραφημένη επιγραφή που είχαν διαβάσει στο υπέρθυρο της κουζίνας:

Η τράπεζα αυτή ού μόνον αισθητή, αλλά και πνευματική. Μετά γαρ το όψον λέγεται ψαλμός και μετά το πόμα ύμνος.

Βέβαια, στα μοναστήρια, ιδιαίτερα κατά τις ημέρες μεγάλων εορτών και πανηγύρεων, η ατμόσφαιρα ελιναι διαφορετική.

6d88dfced5f620f399dc8476e9e9fb6d_L

agio-oros-pateras-epifanios

Για να προσφέρουν στους εκατοντάδες προσκυνητές τα δέοντα και καθιερωμένα, ο αρχιμάγειρας με τους παραμαγείρους και τους βοηθούς του, ομορρύθμως και ομοθυμαδόν, αντιμετωπίζουν με αποφασιστικότητα τις επιταγές του εργώδους διακονήματος. Συχνά μάλιστα, όταν το εμβαδόν της κουζίνας, όσο μεγάλη κι αν είναι, δεν επαρκεί, στήνουν και μαγειρεία εκστρατείας στον αύλιο χώρο.

Στη μεγάλη τράπεζα, κατά τη διάρκεια γεύματος ή δείπνου, ο αρχιτραπεζάρης, οι παρατραπεζάρηδες και οι βοηθοί τους, όχι μόνο μεριμνούν για την αρχαία ταξιθεσία, αλλά και φροντίζουν να διατηρείται η σιωπή που καθαγιάζει την βρώσιν, την πόσιν και τους ανθρώπους.

Κάποια στιγμή, ο ταπεινός προσκυνητής, υψώνοντας το βλέμμα στην οροφή, μπορεί να διαπιστώσει ότι τα μεγάλα δοκάρια, που τη στηρίζουν, μαρτυρούν σιωπηλά την ηλικία τους και ταυτόχρονα τη μακραίωνη αντοχή τους.
Πιο χαμηλά, οι τοιχογραφίες, καλύπτοντας όλες τις επιφάνιες, αποκαλύπτουν στιγμές από τον βίο του Ιησού και των αγίων, στοχασμούς μεγάλων πατέρων και καλλιτεχνών, και προφητών οράματα. Μια περιπλάνηση με αργό ρυθμό στα πρόσωπα του Μυστικού Δείπνου επιβεβαιώνει την άποψη σύμφωνα με την οποία οι αγιογραφίες αποτέλεσαν επί αιώνες την πολύχρωμη Βίβλο των αναλφαβήτων.

ΜΟΝΑΧΟΣ-ΕΠΙΦΑΝΙΟΣ-ΜΥΛΟΠΟΤΑΜΙΝΟΣ-ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ-ΒΙΒΛΙΟΥ (1)

ΜΟΝΑΧΟΣ-ΕΠΙΦΑΝΙΟΣ-ΜΥΛΟΠΟΤΑΜΙΝΟΣ-ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ-ΒΙΒΛΙΟΥ

Το αυστηρό βλέμμα του λιπόσαρκου αγίου Ονούφριου μοιάζει να λέει στον λαίμαργο συνδαιτυμόνα: «Ουκ επ’ άρτω μόνω ζήσεται άνθρωπος». Ο ταπεινός φιλοξενούμενος δεν είναι δυνατόν να μη συμφωνήσει. Μπορεί όμως, πάντοτε νοερά και με τη βοήθεια ιερών κειμένων, να απαντήσει στον άγιο: Οπωσδήποτε ο άρτος μόνος δεν αρκεί. Στηρίζει, όμως, καρδίαν ανθρώπου και συντηρεί το σαρκίον, τον ναό της ψυχής, μέσα απ’ τον οποίο ακτονοβολεί ο ήλιος της Δικαιοσύνης. Γι’ αυτό και η Ορθοδοξία ποτέ δεν έπαψε να καταδικάζει τους αυτομαστιγουμένους.

Έχοντας χωνέψει τους λόγους της προφητείας και έχοντας ξανασύρει κοντά του τον οίνον, υψώνοντας το ποτήρι θα ακούσει τη φωνή του Εκκλησιαστή να του λέει: «Ότι εν πλήθει σοφίας πλήθος γνώσεως, και ο προστιθείς γνώσιν προσθήσει άλγημα».

viewimg

Οι συγκεντρωμένοι αποχωρούν από την τράπεζα έχοντας ικανοποιηθεί όχι μόνο από την ποιότητα των εδεσμάτων, αλλά και, πολύ περισσότερο, επειδή έχουν πάρει μέρος σε μια από τις συνάξεις εκείνες που οι πρώτοι χριστιανοί ονόμαζαν αγάπες.

Βγαίνοντας, θα παρακολουθήσουν και μια τελετουργική σκηνή εντυπωσιακής λιτότητας. Δίπλα στην έξοδο, όρθιοι, ο ηγούμενος, ο αρχιμάγειρας και ο διαβαστής ζητάνε συγνώμη για όσα λάθη τυχόν έχουν διαπράξει, ακόμη και για τα πιο ασήμαντα. Όλα οπωσδήποτε, ακούσια.

Και οι ευσεβείς προσκυνητές, καθώς θα απομακρύνονται, αν είναι τυχεροί, και αν έχουν καρδίαν καθαράν, μπορεί να διακρίνουν, κάπου στο βάθος, τον ποιητή προφήτη και βασιλιά με τη χρυσή βάρβιτο να δίνει ρυθμό στα λόγια του, και να τους αποχαιρετάει με τους στίχους: «Δια τούτο ηυφράνθη η καρδία μου, και ηγαλλιάσατο η γλώσσα μου, έτι δε και η σαρξ μου κατασκηνώσει επ’ ελπίδι».

img_97317

Θόδωρος Ιωαννίδης