Τα σεμινάρια ξεκίνησαν

Στις 29-30 Νοεμβρίου 2014 στο ξενοδοχείο Makedonia Palace της Θεσσαλονίκης πραγματοποιήθηκε η έναρξη του σεμιναρίου στην τεχνική της αγιογραφίας υπό την προσωπική διδασκαλία του κ. Κωνσταντίνου Ξενόπουλου.

seminaria-eksofullo seminariaa8

Όλοι οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν 8 ώρες μαθητείας (θα ακολουθήσουν ακόμη δύο 8ωρα σεμινάρια στις 6-7 και 13-14 Δεκεμβρίου 2014).Η προσέλευση των συμμετοχόντων ήταν συγκινητική, εκφράζοντας όχι μόνο την βαθιά τους αγάπη για την αγιορείτικη παράδοση αλλά και την εκτίμησή τους προς το Δάσκαλο που υπηρετεί πιστά και με μεγάλη αφοσίωση τη βυζαντινή τέχνη εδώ και δεκαετίες. Οι μαθητές ταξίδεψαν από διάφορα μέρη της Ελλάδας, ώστε να έχουν τη δυνατότητα να δημιουργήσουν ένα δικό τους έργο βυζαντινής τέχνης υπό την καθοδήγηση του άρχοντα αγιογράφου του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας κ. Ξενόπουλου.

Πρώτη συνάντηση των μαθητών με τον Δάσκαλο

Η γνωριμία και ο πρωινός καφές στην αίθουσα Καλλιόπη όπου έχει στηθεί το πρότυπο εργαστήριο αγιογραφίας, έγινε για το πρωινό τμήμα στις 9:30 ενώ για το απογευματινό στις 4:30. Οι περισσότεροι γνώριζαν τον κ. Ξενόπουλο από τα βιβλία του, ή τα έργα του στους διάφορους ναούς και κάποιοι επειδή έχει υπάρξει καθηγητής τους και στο παρελθόν. Το θέμα πάνω στο οποίο δούλεψαν οι μαθητές ήταν το πρόσωπο του Ιησού Χριστού με βάση τις δύο σχολές αγιογραφίας, την Κρητική και την Μακεδονική. Για τους πιο προχωρημένους μαθητές υπήρχε η δυνατότητα να επιλέξουν οι ίδιοι για το ποια σχολή θα δουλέψουν, ωστόσο στους αρχάριους ο κ.Ξενόπουλος συνέστησε την Κρητική Σχολη.

seminariaa4 seminariaa3

Μακεδονική Σχολή – Κρητική Σχολή

Η Μακεδονική Σχολή γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη, παράλληλα όμως αναπτύχθηκε στη Θεσσαλονίκη και διαδόθηκε στη Μακεδονία και τη Σερβία. Η Σχολή αυτή χαρακτηρίζεται για τον ρεαλισμό και την ελευθερία της. Έχει ένταση, κίνηση και πλούσια χρωματολογία. Το πρόσωπο και τα ενδύματα είναι πλατειά φωτισμένα γι’ αυτό και την ονομάζουν «πλατειά τεχνοτροπία».

Κύριοι εκφραστές της Σχολής αυτής είναι ο Πανσέληνος, ο οποίος ζωγράφισε τον Ιερό Ναό του Πρωτάτου στις Καρυές του Αγίου Όρους, ο Μιχαήλ Αστραπάς και ο συνεργάτης του Ευτύχιος που ήταν μοναχός, ο Γεώργιος Καλλιέργης και άλλοι ανώνυμοι ζωγράφοι των έργων του Αγίου Νικολάου Ορφανού και της ίδιας εποχής σωζωμένου μνημείου της Μονής της Χώρας στην Κωνσταντινούπολη.

Από τη Βασιλεύουσα, η τέχνη πέρασε στο Μυστρά κατά τα τέλη του 14ου αιώνα, όπου και απέκτησε πιο στενό χαρακτήρα. Ο Μυστράς έγινε το κέντρο της αγιογραφίας στη γύρω περιοχή και αποτελεί το μεταίχμιο για τη μετάβαση στην Κρητική Σχολή.

Η «Κρητική Σχολή» ονομάστηκε έτσι διότι αναπτύχθηκε στην Κρήτη και από εκεί διαδόθηκε σε άλλα μέρη. Σε αντίθεση με τη Μακεδονική τεχνοτροπία, η Κρητική δεν απλώνει τα φωτίσματα και τα σαρκώματα. Ο προπλασμός είναι πιο σκούρος και τα γραψίματα πιο στενά. Η τέχνη πλέον αποκτά πιο ασκητικό χαρακτήρα. Αν και η τεχνοτροπία αυτή άρχισε να δημιουργείται πριν από την πτώση, ονομάζεται μεταβυζαντινή Κρητική.

Κυριότερος εκπρόσωπος της Κρητικής Σχολής είναι ο Θεοφάνης ο Κρης, ο οποίος τοιχογράφησε τον Άγιο Νικόλαο Αναπαυσά στα Μετέωρα (1527), το Καθολικό της Ι.Μονής Μεγίστης Λαύρας και την Ι.Μονή Σταυρονικήτα στο Άγιον Όρος (1547).

Ένας μαθητής (ζωγράφος στο επάγγελμα) ζήτησε κατ’ εξαίρεση να κάνει προσωπογραφία υπό την καθοδήγηση του κ. Ξενόπουλου και στη συνέχεια θα δουλέψει με κάρβουνο.

Ας γνωρίσουμε λίγο παραπάνω τον Ξενόπουλο, όχι μόνο ως αγιογράφο, αλλά και ως προσωπογράφο.

Ο προσωπογράφος Ξενόπουλος

seminariaa7 seminariaa5

Εντελώς ξεχωριστή θέση, ανάμεσα στο πληθωρικό και πολυδιάστατο ζωγραφικό έργο του Κωνσταντίνου Ξενόπουλου, κατέχουν σίγουρα οι προσωπογραφίες του. Πρόκειται για εργασία των τελευταίων κυρίως χρόνων, της καλλιτεχνικής δηλαδή ωριμότητας του δημιουργού τους. Τα θέματά τους είναι παρμένα από τη μοναδική και ανεξάντλητη πινακοθήκη μορφών, που αποτελεί, αιώνες τώρα, ο γηραιός Άθως.

Στις προσωπογραφίες αγιορειτών του Κωνσταντίνου Ξενόπουλου, έρχεται κανείς αντιμέτωπος με πρόσωπα που υπέστησαν την «καλλή αλλοίωσιν» και απέκτησαν «όψιν ασκητικοτάτην και ωραίαν». Αλλά τί ποικιλία προσωπικών χαρακτηριστικών! Πρόσωπα νεανικά, που αποπνέουν όμως κατάνυξη. Πρόσωπα γεροντικά, με θαυμάσια πλαστικότητα στην έκφραση, και τις χαραγματιές του χρόνου να αποκαλύπτουν και να διηγούνται, η καθεμιά τους, μια ολόκληρη ζωή μοναστικών και ασκητικών εμπειριών. Πρόσωπα με πνευματικό βάθος, που σε ξαφνιάζει ευχάριστα στην ομοιόμορφη παγκοσμιοποιημένη εποχή μας. Βλέμματα ιλαρά, καθρέφτες της εσωτερικής ιλαρότητας, προβολείς σκέψεων φωτεινών. Χείλη, που σφραγίζουν με το διακριτικό, ανεπαίσθητο, χαμόγελό τους, τη μειλιχιότητα και την ευγένεια καρδίας καθαράς.

Δεν θα συναντήσει κανείς εδώ τη συνηθισμένη στην τέχνη του πορτραίτου εξιδανίκευση, τον τεχνητό δηλαδή εξωραϊσμό των προσωπογραφικών χαρακτηριστικών. Έχοντας ζήσει ο δημιουργός τους, αρκετά χρόνια, πλάι στους ανθρώπους αυτούς, έχοντας μοιραστεί συχνά μαζί τους κοινές εμπειρίες, καταφέρνει, με το χάρισμα της ενσυναίσθησης που διαθέτει, να διεισδύσει στον εσωτερικό κόσμο τους και να εξιχνιάσει κύρια στοιχεία του χαρακτήρα τους. Έτσι, το τελικό αποτέλεσμα εκπλήσσει με το ρεαλισμό του.

Το μάθημα με τον Κωνσταντίνο Ξενόπουλο

seminariaa9 seminariaa2

Όλοι οι μαθητές ξεκίνησαν το φόντο, έκαναν προπλασμό προσώπου και μαλλιών, τα γραψίματα του προσώπου (χαρακτηριστικά) και τα πρώτα φωτίσματα του προσώπου. Δύο μαθητές προχώρησαν λίγο παραπάνω και έκαναν λίγο από τα μαλλιά.

Τα χρώματα που χρησιμοποιούνται είναι γνωστά ως «αυγοτέμπερα». Όλα τα χρώματα σε σκόνη διαλύονται σε κρόκο αυγού με ξύδι (ώχρα, άσπρο, κιννάβαρη, μαύρο, σιένα ψημένη, πράσινο, χοντροκόκκινο).

Τα ξύλα στα οποία αγιογραφούν οι μαθητές ήταν ήδη επεξεργασμένα από τον κ.Ξενόπουλο. Είχε περαστεί ο μουσαμάς και οι μαθητές πάτησαν σε καρμπόν για να βγάλουν το σχέδιο που υπήρχε φωτοτυπημένο (λίγος χρόνος για να μάθουν σχέδιο από την αρχή!).

Όλοι οι μαθητές έφυγαν από το σεμινάριο με ένα συναίσθημα γαλήνης και ικανοποίησης να τους κατακλύζει. Οι αρχάριοι ξεπέρασαν τους φόβους τους ότι δε θα βγάλουν εις πέρας το έργο, ακολουθώντας κατά γράμμα τις οδηγίες του κ. Ξενόπουλου. Πολύ σημαντικό ήταν το γεγονός ότι ο κ.Ξενόπουλος βρισκόταν δίπλα στον κάθε μαθητή ξεχωριστά και αγιογραφούσε μαζί του! Όλες οι απορίες λυνόντουσαν εκείνη τη στιγμή και έτσι δεν υπήρχαν κενά στη διδασκαλία.

Η αρχή έγινε και η συνέχεια έπεται!

Για περισσότερες πληροφορίες απευθυνθείτε στην ιστοσελίδα www.artionrate.com ή επικοινωνήστε με την «Έκθεση προϊόντων Αγίου Όρους» (τηλ: 2310456020, email: info@artionrate.com).

http://www.artionrate.com/index.php/artion-magazine/artion-kalesma/1115-seminaria-agiografias-ksenopoulos

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: