Απόστολος Λουκάς ο Ευαγγελιστής

eksofilo euaggelistis loukas

Καταγωγή

Ο Άγιος Λουκάς ο Ευαγγελιστής καταγόταν από την Αντιόχεια της Συρίας και η εθνικότητα του ήταν Ελληνική. Είναι ο συγγραφέας του ομώνυμου Ευαγγελίου και των Πράξεων των Αποστόλων, βιβλία τα οποία περιλαμβάνονται στην Αγία Γραφή.

Ήταν γιατρός στο επάγγελμα (Κολ. 4,14), όμως γνώριζε πολύ καλά τη ζωγραφική τέχνη. Μάλιστα σε αυτόν αποδίδονται οι πρώτες εικόνες της Θεοτόκου με τον Ιησού Χριστό βρέφος στην αγκαλιά της (μία υπάρχει μέχρι σήμερα στη Μονή του Μεγάλου Σπηλαίου), καθώς και αυτές των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου.

Ο βίος του

Ο Λουκάς αναφέρεται ονομαστικά τρεις φορές στη Καινή Διαθήκη και είναι λίγα τα στοιχεία που υπάρχουν για το πρόσωπό του. Υπήρξε στενός συνεργάτης του Παύλου και τον συνόδεψε σε πολλές από τις περιοδείες του. Στη χριστιανική πίστη κατηχήθηκε από τον ίδιο τον Παύλο και έκτοτε αφοσιώθηκε στο κήρυγμα του Ευαγγελίου.

Από το πρώτο πληθυντικό που χρησιμοποιεί στο βιβλίο των Πράξεων, συμπεραίνεται ότι συνόδευσε τον Παύλο στη Τρωάδα, πήγε μαζί του στη Μακεδονία και έπειτα μέχρι τους Φιλίππους (Πράξ. 16,10-12). Δεν έμεινε όμως μαζί του αλλά εγκατέλειψε την πόλη, γιατί χρησιμοποιεί τρίτο πληθυντικό πρόσωπο (Πράξ. 16,25-17,1).

Επτά περίπου χρόνια αργότερα, όταν ο Παύλος πήγε από τους Φιλίππους στην Ιερουσαλήμ, ο Λουκάς τον ακολούθησε και πάλι (Πράξ. 20,6-21,18), καθώς επίσης και στη Ρώμη (Πράξ. 27,1). Ήταν συνεπιβάτης με τον Παύλο στο πλοίο που ναυάγησε (Πράξ. 28,2) και έφτασε μαζί του στις Συρακούσες και τους Ποτιόλους (Πράξ. 28,12-26).

Σύμφωνα με τις επιστολές του Παύλου ήταν συνοδός του μέχρι το τέλος της πρώτης φυλακίσεώς του (Κολ. 4,14. Φιλήμ. εδ. 24), καθώς και κατά τη δεύτερη λίγο πριν το τέλος του Παύλου (Β’ Τιμ. 4,11). Ανύπανδρος, άτεκνος, ετών ογδοήκοντα τεσσάρων εκοιμήθη εν τη Βοιωτία, πλήρης πνεύματος αγίου.

Το συγγραφικό του έργο

Ο Λουκάς είναι ο συγγραφέας του τρίτου Ευαγγελίου και των Πράξεων Αποστόλων. Είναι το τρίτο στην κατάταξη του Κανόνα της Καινής Διαθήκης. Διακρίνεται από τα άλλα Ευαγγέλια για την ακριβέστατη ιστορική τοποθέτηση των γεγονότων, αλλά και το γλωσσικό του χαρακτήρα.

Ως ζωγράφος

Στον ευαγγελιστή Λουκά αυτόν αποδίδονται οι πρώτες εικόνες της Θεοτόκου με τον Ιησού Χριστό βρέφος στην αγκαλιά της (μία υπάρχει μέχρι σήμερα στη Μονή του Μεγάλου Σπηλαίου), καθώς και αυτές των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου.

Παλαιά παράδοση, παρουσιάζει το Λουκά ως ζωγράφο αρκετών εικόνων της Θεοτόκου Μαρίας. Την παράδοση αυτή προϋποθέτει η ορθόδοξη υμνολογία κατά τον Μικρό Παρακλητικό Κανόνα προς τη Θεοτόκο, “Άλαλα τα χείλη των ασεβών, των μη προσκυνούντων την εικόνα σου την σεπτήν, την ιστορηθείσα υπό του Αποστόλου Λουκά ιερωτάτου, την οδηγήτριαν”.

Μια αγιογραφία της Παναγίας εμπνευσμένη από τον Ευαγγελιστή Λουκά είναι η Παναγία με τα Επτά Σπαθιά. Στην αγιογραφία αυτή η Παναγία εικονίζεται με την καρδιά διαπερασμένη από επτά σπαθιά. Ο αγιογράφος, πατήρ Πεύκης αποδίδει αυτή την εικόνα της Παναγίας όπου τέσσερα σπαθιά στα αριστερά και τρία στα δεξιά καρφώνουν την Θεοτόκο. Η αγιογραφία αυτή έχει σχέση με την προφητεία του Αγίου Συμεών του Θεοδόχου την οποία καταγράφει ο Ευαγγελιστής Λουκάς: και σου δε αυτής την ψυχήν διευλεύσεται ρομφαία. Αναφέρεται στον πόνο που θα ένοιωθε η Παναγία κατά την στιγμή του χωρισμού της από τον αγαπημένο της Υιό, όταν μπροστά στα μάτια της Τον σταύρωσαν. Η αγιογραφία αυτή που είναι γνωστή με την ονομασία «η προφητεία του Δικαίου Συμεών» τιμάται στις 13 Αυγούστου. http://www.artionrate.com/index.php/online-store/athwniada-sxolh/panagia-efta-spathia-detail

loukas2

Ο ίδιος εικονίζεται μαζί με τους άλλους αποστόλους στην αγιογραφία αυτή του πατρός Πεύκη. http://www.artionrate.com/index.php/online-store/athwniada-sxolh/tesseris-euaggelistes-detail

loukas3

Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμάει τη μνήμη του Αποστόλου και Ευαγγελιστή Λουκά στις 18 Οκτωβρίου.

http://www.artionrate.com/index.php/artion-magazine/artion-kalesma/982-apostolos-loukas-o-euaggelisths

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: